Không nhất thiết phải cắt da quanh móng. Lớp da mỏng sát chân móng có nhiệm vụ bịt khe giữa da và móng, ngăn bẩn và vi khuẩn lọt vào chỗ móng đang mọc. Cách an toàn là làm mềm, đẩy nhẹ lớp da đó về phía sau, chỉ cắt phần da chết đã bong ra hoặc những sợi xước măng rô vướng víu. Cắt sâu vào phần da còn sống, cắt đến rớm máu, là làm quá tay.
Ở nhiều tiệm, cắt da sạch bóng gần như thành mặc định, và khách quen nhìn như vậy mới thấy "làm kỹ". Bài này giải thích phần nào là da chết, phần nào là da còn sống, những câu dặn thợ, cách nhận ra lúc thợ làm quá, và cách tự giữ viền móng gọn ở nhà để không phải cắt nhiều.
Các phần quanh móng: chạm được và không nên chạm
Không cần nhớ tên chuyên môn, chỉ cần hình dung bốn vùng dưới đây khi nhìn vào ngón tay của mình:
| Vùng | Ở đâu | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Da chết bám trên mặt móng | Lớp mỏng trong suốt dính sát mặt móng, gần chân móng | Làm mềm rồi đẩy hoặc lau đi, có thể cắt phần đã bong |
| Viền da sống ở chân móng | Mép da mềm ôm lấy chân móng | Đẩy nhẹ, không cắt sâu |
| Khoé hai bên móng | Rãnh da dọc hai cạnh móng | Chỉ cắt sợi da xước đã tách, không khoét |
| Xước măng rô | Sợi da nhỏ bong ra ở viền móng | Cắt sát gốc bằng kìm sạch, không giật |
Chỗ dễ nhầm nhất là viền da sống ở chân móng. Nó trông như "da thừa" nên nhiều người muốn cắt cho gọn. Cắt đi rồi, vài ngày sau da mọc lại dày hơn, sần hơn, và bạn lại muốn cắt tiếp.
Cách tự kiểm tra đơn giản: sau khi tắm, lấy ngón tay kia miết nhẹ từ chân móng lên. Phần nào trượt đi, cuộn lên như vảy mỏng là da chết, lau hoặc đẩy là được. Phần nào vẫn dính chặt, có màu hồng như da xung quanh là da sống, để yên. Ở tiệm, bạn có thể chỉ vào đúng ngón đang có da bong và nói với thợ chỉ xử lý chỗ đó.
Vì sao cắt sâu làm viền móng xấu hơn
Da bị cắt sẽ mọc lại dày hơn. Phản ứng tự nhiên của da khi bị cắt là làm lành và dày lên. Người cắt da thường xuyên hay có viền móng sần, dễ nứt, dễ xước hơn người chỉ đẩy.
Mở đường cho vi khuẩn. Một vết cắt nhỏ ở chân móng, cộng với tay ngâm nước, rửa chén, là đủ để sưng đỏ quanh móng. Chuyện này hay xảy ra sau những lần cắt quá tay.
Khoé móng bị khoét dễ làm móng mọc lệch. Nhất là móng chân, khoét sâu ở khoé khiến móng mọc lại đâm vào thịt.
Chảy máu là đã quá. Một giọt máu ở chân móng không phải chuyện bình thường của dịch vụ. Đó là dấu hiệu thợ đã cắt vào da sống. Nói ngay để thợ dừng ở ngón đó.
Dụng cụ không sạch biến vết cắt nhỏ thành chuyện lớn. Đây là lý do khách cẩn thận thường chọn chỉ đẩy da, hoặc mang kìm riêng nếu muốn cắt. Kìm cắt da chạm vào chỗ có máu của khách trước mà chỉ được lau qua bằng cồn là chuyện bạn không nhìn thấy được từ ghế khách.
Thói quen cắt quen tay khó dừng. Người từng đứng bàn nail đều biết: khách đã quen nhìn viền móng trắng bóng sau khi cắt sẽ thấy viền chỉ đẩy là "chưa làm". Thợ cũng quen tay cắt cho khách vừa lòng. Muốn đổi, phải là bạn chủ động nói, thợ ít khi tự đề nghị bớt.
Câu dặn thợ theo từng mức
Bạn chọn mức nào hợp với mình rồi nói ngay khi thợ bắt đầu làm da. Nói lúc kìm đã chạm vào khoé thì khó cho cả hai bên:
- Không cắt gì cả: "Chị chỉ đẩy da và lau sạch giúp em, em không cắt."
- Cắt phần da chết: "Chị đẩy da, cắt giúp em mấy chỗ da bong thôi, đừng cắt viền."
- Nhặt xước măng rô: "Ngón này có sợi xước, chị cắt sát gốc giúp em, đừng giật."
- Khi thấy đau: "Chỗ này đau rồi chị, mình dừng ở đây nhé."
- Khi đã rớm máu: "Chị dừng ngón này giúp em, cho em xin miếng bông sạch."
Những câu này không làm khó thợ. Ngược lại, thợ biết rõ khách muốn gì thì đỡ phải đoán, buổi làm nhanh hơn. Nếu bạn nói "không cắt" mà thợ vẫn với lấy kìm, nhắc lại một lần, nhẹ nhàng nhưng dứt khoát.
Một chỗ hay vướng: có tiệm tính dịch vụ làm da vào giá cơ bản, khi bạn không cắt thì thợ nghĩ mình làm thiếu. Bạn chỉ cần nói thêm "em vẫn trả đủ, chị không phải lo" để thợ yên tâm làm theo ý bạn. Ngược lại, nếu tiệm tính riêng phí cắt da, bỏ bước đó là bạn đỡ được một khoản.
Tự giữ viền móng gọn ở nhà, khỏi phải cắt nhiều
Viền móng đẹp chủ yếu nhờ chăm hằng ngày chứ không nhờ cắt mạnh ở tiệm. Mỗi ngày chỉ mất vài phút:
- Sau khi tắm hoặc rửa tay bằng nước ấm, lúc da còn mềm, dùng khăn mềm đẩy nhẹ viền da về phía sau. Không dùng đồ nhọn.
- Thoa dầu dưỡng hoặc kem tay lên viền móng mỗi tối, xoa vòng nhỏ quanh chân móng cho thấm.
- Đeo găng khi rửa chén, giặt tay, lau nhà. Nước và chất tẩy là thứ làm viền da khô nứt nhanh nhất.
- Gặp sợi xước măng rô, cắt sát gốc bằng kìm nhỏ sạch, không giật, không cắn.
- Mỗi tuần một lần, dùng cây đẩy gỗ đầu bọc bông đẩy lớp da chết trên mặt móng sau khi tắm.
Làm đều được ba bốn tuần, viền móng mềm và mỏng lại, lần đi tiệm sau bạn sẽ thấy chỉ cần đẩy là đủ gọn. Cách này cũng giúp lớp sơn ở chân móng đẹp hơn vì không còn lớp da dày cộm lên.
Áp vào trường hợp của bạn
Chị Hạnh dân văn phòng, quen cắt da sạch bóng. Đừng bỏ hẳn ngay lập tức, viền móng sẽ trông lởm chởm vài tuần đầu. Giảm dần: lần này chỉ cắt phần da bong, lần sau chỉ đẩy, kết hợp dưỡng dầu mỗi tối. Sau khoảng hai tháng viền da sẽ mỏng và gọn hơn.
Bạn Nam có thói quen cắn da quanh móng. Da bị cắn thường có nhiều sợi xước và vết rách nhỏ. Lúc đi làm móng, nói với thợ để họ chỉ cắt những sợi xước, không cắt viền. Giữ một chiếc kìm nhỏ trong túi để cắt xước thay vì cắn.
Mẹ bạn trên sáu mươi tuổi, da mỏng. Da người lớn tuổi mỏng, lành chậm. Dặn thợ chỉ đẩy nhẹ, không cắt. Nếu mẹ bị tiểu đường hoặc đang dùng thuốc chống đông, việc làm da cần cẩn trọng hơn nữa, nên hỏi bác sĩ trước và ngồi cạnh mẹ trong lúc làm.
Người làm nghề tay thường xuyên ướt. Đầu bếp, thợ cắt tóc, người chăm em bé nên tránh cắt da hẳn, vì tay ẩm liên tục làm vết cắt lâu lành và dễ sưng. Đeo găng khi làm việc ướt và thoa dưỡng trước khi ngủ giúp viền móng đỡ nứt hơn nhiều.
Bạn Hà chuẩn bị chụp ảnh cưới, muốn viền móng thật gọn. Đừng cắt da sâu vào ngay hôm trước buổi chụp, vì viền da có thể đỏ, sưng nhẹ. Đi làm móng trước hai ba ngày, chỉ đẩy và cắt phần da bong, thoa dầu dưỡng mỗi tối là ảnh chụp cận tay vẫn sạch sẽ.
Dấu hiệu viền móng có vấn đề sau khi làm
Phần lớn ê ẩm sau buổi làm da sẽ hết trong một hai ngày. Những dấu hiệu dưới đây thì không nên chờ:
- Viền móng đỏ, sưng, nóng, đau giật theo nhịp tim.
- Có điểm vàng trắng hoặc mủ ở khoé hay chân móng.
- Vệt đỏ chạy dọc từ ngón tay lên mu bàn tay.
- Sốt, mệt sau khi làm móng vài ngày.
- Đau không giảm mà tăng dần qua từng ngày.
- Móng bắt đầu đổi màu hoặc nhấc lên khỏi nền ở ngón vừa bị cắt sâu.
Gặp những dấu hiệu này, bạn nên đi cơ sở y tế, đừng tự nặn, tự chích, và đừng quay lại tiệm nhờ "lấy giúp". Tiệm nail không có quyền và không nên xử lý vết nhiễm trùng. Sau khi khỏi, nếu muốn phản ánh với tiệm, bạn giữ ảnh chụp ngày làm, ngày sưng và giấy khám làm căn cứ.
Còn những gì được coi là bình thường: viền da hơi hồng trong vài giờ đầu, cảm giác ê nhẹ khi ấn vào chân móng trong một hai ngày, vài vảy da khô bong ra ở khoé khi rửa tay. Những thứ này tự hết nếu bạn giữ tay sạch, khô và thoa dưỡng. Để dễ phân biệt, chụp ảnh ngón tay ngay tối hôm làm; sáng hôm sau chụp lại, nếu vùng đỏ rộng ra hoặc sưng hơn rõ rệt thì đó là lúc đi khám chứ không chờ thêm.
Nên và tránh khi làm da quanh móng
Bảng dưới gom lại những gì nên làm và nên tránh, cả ở tiệm lẫn ở nhà, để bạn đối chiếu nhanh:
| Nên | Tránh |
|---|---|
| Làm mềm da bằng nước ấm hoặc chất làm mềm trước khi đẩy | Đẩy da khô bằng que kim loại |
| Đẩy nhẹ theo chiều cong của chân móng | Ấn mạnh vào chân móng, nơi móng mới đang mọc |
| Cắt sát gốc từng sợi xước đã bong | Cắt nguyên một đường viền quanh móng |
| Dừng ngay khi thấy đau hoặc rớm máu | Cố làm cho xong cả mười ngón cho đều |
| Dưỡng dầu hoặc kem viền móng mỗi tối | Rửa tay xong để khô tự nhiên, không dưỡng |
| Dùng kìm sạch, riêng cho từng khách | Cắn, giật, dùng kéo to để cắt da |
Ấn mạnh vào chân móng là điều ít người để ý. Chỗ đó là nơi tế bào móng mới được tạo ra; bị ép mạnh nhiều lần, móng mọc ra có thể có gờ ngang hoặc lõm. Đẩy da chỉ cần lực như khi bạn vuốt mặt màn hình điện thoại, không cần ấn sâu thêm chút nào.
Câu hỏi thường gặp
Không cắt da thì móng có xấu không?
Lúc mới đổi thói quen, viền móng có thể trông chưa gọn trong vài tuần. Khi da quen được đẩy và dưỡng đều, viền mỏng lại, nhìn gọn tự nhiên, sơn lên vẫn đẹp mà không cần cắt.
Cắt da móng tay bị chảy máu thì làm sao?
Ấn nhẹ bằng bông sạch vài phút cho cầm máu, giữ khô và sạch. Theo dõi hai ba ngày, nếu sưng đỏ, nóng, có mủ hoặc đau tăng thì đi cơ sở y tế.
Xước măng rô có nên giật không?
Không nên giật hay cắn, vì sợi da sẽ rách sâu xuống phần da sống và dễ sưng. Cắt sát gốc bằng kìm nhỏ sạch rồi thoa dưỡng là cách đúng.
Dầu dưỡng viền móng có cần không?
Không bắt buộc, kem tay thông thường cũng giúp được phần nào. Điều quan trọng là thoa đều mỗi ngày, nhất là sau khi rửa tay và trước khi ngủ.
Thợ nói không cắt da thì sơn không bám, có đúng không?
Lớp da chết bám trên mặt móng cần được đẩy và lau sạch để sơn bám tốt. Còn viền da sống ở chân móng thì không cần cắt. Đẩy và làm sạch đúng cách là đủ.
Bao lâu thì viền móng hồi lại nếu ngưng cắt?
Thường khoảng một đến hai tháng nếu bạn dưỡng đều mỗi tối và tránh để tay khô nứt. Người có thói quen cắn da hoặc tay hay ngâm nước sẽ lâu hơn một chút, cần kiên nhẫn.