Bộ dụng cụ làm móng riêng thường chỉ cần năm món: kìm cắt móng, kìm cắt da, cây đẩy da, dũa móng và một miếng dũa bóng hoặc đánh bóng. Những món làm bằng giấy, mút hay gỗ thì không cần mang, vì tiệm phải dùng đồ mới cho mỗi khách. Mang bộ riêng là cách đơn giản để bạn yên tâm với những món dụng cụ chạm vào da và có thể dính máu.
Nhiều người ngại mang vì sợ thợ phật lòng. Thật ra phần lớn tiệm quen với chuyện này, nhất là ở khách có da nhạy cảm hay đang chăm người nhà lớn tuổi. Bài này hướng dẫn chọn món nào, cất và rửa thế nào ở nhà, đưa cho thợ ra sao, và những lỗi khiến bộ đồ riêng không còn sạch như bạn nghĩ.
Món nên mang và món để tiệm dùng đồ mới
Không phải món nào cũng cần mang. Bảng dưới chia theo chất liệu và mức chạm vào da:
| Món | Nên mang riêng? | Lý do |
|---|---|---|
| Kìm cắt da | Nên | Chạm vào da sống, dễ dính máu nhất |
| Kìm cắt móng | Nên | Kim loại, dùng nhiều lần, chạm vào khoé móng |
| Cây đẩy da kim loại | Nên | Đẩy sát chân móng, có khi làm xước |
| Dũa kim loại hoặc dũa thuỷ tinh | Nên nếu muốn | Rửa sạch được, dùng lâu |
| Dũa giấy, mút đánh bóng | Không cần | Tiệm phải dùng mới cho từng khách, không rửa sạch được |
| Que gỗ đẩy da | Không cần | Đồ dùng một lần |
| Đá chà gót | Tuỳ | Nếu tiệm không có loại dùng một lần, mang của mình |
| Đầu mài máy | Không mang | Thuộc thiết bị của tiệm, thợ quen loại của họ |
Nguyên tắc dễ nhớ: thứ gì bằng kim loại hoặc thuỷ tinh, chạm vào da và dùng lại được thì đáng mang. Thứ gì bằng giấy, gỗ, mút thì đúng ra phải là đồ mới mỗi lần, và bạn chỉ cần nhìn xem thợ có bóc mới hay không.
Chọn bộ dụng cụ: không cần đắt, cần đúng
Bạn không cần bộ đắt tiền hay hộp nhiều ngăn. Một chiếc kìm cắt da lưỡi nhỏ, sắc và khít, một chiếc kìm cắt móng vừa tay, một cây đẩy da hai đầu bằng thép không gỉ là đủ cho phần lớn nhu cầu. Kim loại nên là thép không gỉ, mặt nhẵn, không có khe rỗng hay chỗ ghép lỏng nơi bẩn dễ đọng lại.
Lưỡi kìm cắt da là món quan trọng nhất. Lưỡi cùn sẽ giật da thay vì cắt, để lại vết rách lởm chởm. Trước khi mua, mở và đóng kìm vài lần xem hai lưỡi có khít không, tay cầm có chắc không. Nếu bạn không định cắt da, có thể bỏ món này và chỉ mang cây đẩy.
Dũa kim loại hay dũa thuỷ tinh là món tuỳ chọn. Dũa thuỷ tinh mài mịn, rửa được bằng nước xà phòng, hợp với móng mỏng; dũa kim loại thô hơn, dễ làm móng mỏng tách lớp nếu dũa mạnh. Nếu không chắc, cứ để thợ dùng dũa giấy mới của tiệm.
Túi đựng nên là loại có khoá kéo, lót trong lau được. Tránh túi vải dày khó giặt, vì dụng cụ còn ẩm cho vào đó dễ bị gỉ và có mùi. Một số người dùng hộp nhựa nhỏ có nắp, rửa được bằng xà phòng.
Ghi tên hoặc đánh dấu nhỏ lên túi. Ở tiệm đông khách, túi để trên bàn rất dễ lẫn với đồ của tiệm hoặc bị bỏ quên. Đếm lại đủ món trước khi về.
Nếu đi làm móng chân, nên có một bộ riêng cho chân, không dùng chung kìm với móng tay. Móng chân dày hơn, hay có da chết và có khi có nấm mà bạn chưa để ý; dùng chung một chiếc kìm cho cả hai là mang những thứ ở chân lên tay.
Rửa và cất bộ dụng cụ ở nhà sau mỗi lần dùng
Bộ đồ riêng chỉ sạch khi bạn rửa nó đúng cách. Mang về nhà, cho vào túi rồi để đó tới lần sau là cách khiến nó mất ý nghĩa:
- Rửa ngay trong ngày. Dùng nước ấm và xà phòng, chải bằng bàn chải nhỏ vào kẽ lưỡi kìm, khớp kìm và đầu cây đẩy, nơi da vụn hay mắc lại.
- Tráng sạch và lau khô. Lau bằng khăn sạch, mở kìm ra để khô hẳn phần khớp.
- Lau cồn. Dùng bông thấm cồn sát khuẩn lau toàn bộ bề mặt, để cồn tự bay hơi.
- Cất khi đã khô hẳn. Cho vào túi hoặc hộp sạch, không cất chung với đồ trang điểm hay đồ ăn.
- Giặt hoặc lau túi đựng mỗi tháng một lần, thay túi khi lót trong bị rách hay bẩn khó lau.
Cồn sát khuẩn ở nhà giúp giảm vi khuẩn trên bề mặt, nhưng không thay được tiệt trùng bằng máy như ở cơ sở y tế. Vì vậy, bộ đồ riêng chỉ nên dùng cho một người. Đừng cho bạn bè hay người nhà mượn kìm cắt da, kể cả người thân, vì bạn không biết da họ có vết xước hay đang có bệnh gì không.
Nếu có lần kìm dính máu, kể cả máu của bạn, rửa và lau cồn kỹ hơn thường lệ, để khô hẳn rồi mới cất. Dụng cụ có gỉ ở lưỡi hay ở khớp thì không nên tiếc, gỉ là chỗ bẩn bám mà rửa không hết.
Cách đưa cho thợ mà không ngại
Phần lớn thợ không phật lòng khi khách mang đồ riêng, nhất là khi bạn nói nhẹ nhàng và rõ ràng. Mấy câu mẫu:
- "Chị ơi, em có mang kìm với cây đẩy riêng, chị dùng giúp em bộ này nhé."
- "Da em dễ bị sưng nên em quen dùng đồ của mình, chị thông cảm giúp em."
- "Mấy món giấy với dũa thì chị cứ dùng của tiệm, em chỉ mang kìm thôi."
- "Em rửa sạch rồi, chị cứ dùng luôn, xong em cất lại."
- Khi trả tiền: "Cảm ơn chị đã dùng đồ của em, lần sau em lại mang." Một câu cảm ơn giúp lần sau cả hai bên đều thoải mái.
Có tiệm sẽ nói dụng cụ của họ đã tiệt trùng, không cần mang. Bạn có thể cảm ơn và vẫn giữ lựa chọn của mình. Nếu thợ nói kìm của bạn cùn hoặc không hợp để làm, hãy lắng nghe; thợ làm cả ngày nên họ biết lưỡi nào cắt sạch. Có khi đó là lúc bạn nên thay chiếc kìm mới.
Lỗi khiến bộ đồ riêng mất tác dụng
Mang về không rửa, để nguyên trong túi. Da vụn và hơi ẩm trong túi kín là môi trường tốt cho vi khuẩn và nấm. Lần sau bạn mang tới tiệm một bộ đồ bẩn hơn đồ của tiệm.
Thợ dùng đồ riêng của bạn rồi lại cầm dũa chung chạm vào vết xước. Mang đồ riêng không thay được việc nhìn xem các món giấy, gỗ có được bóc mới hay không.
Cho người khác mượn. Bộ đồ riêng chỉ có ý nghĩa khi đúng là của riêng một người.
Dùng kìm cắt da để cắt móng chân dày. Lưỡi nhỏ bị mẻ, lần sau giật da thay vì cắt. Mỗi kìm một việc.
Cất chung với dụng cụ trang điểm, bút, chìa khoá. Lưỡi kìm va chạm dễ cùn, đồ khác cũng làm bẩn dụng cụ.
Không bao giờ thay. Kìm cắt da sau một thời gian dài dùng sẽ cùn và lỏng khớp. Khi thấy da bị giật hoặc lưỡi không khít, đã tới lúc thay.
Quên mang lại bộ đồ khi về. Bộ đồ để quên ở tiệm có thể bị nhầm là đồ của tiệm, dùng cho khách khác, rồi lần sau bạn lại nhận về. Lúc đứng dậy trả tiền, kiểm tra túi trước rồi mới rời bàn.
Tưởng bộ đồ riêng là đủ nên không dặn gì thêm. Thợ vẫn có thể cắt da quá tay bằng chính chiếc kìm của bạn. Dặn rõ muốn đẩy hay cắt, cắt tới đâu, như mọi lần đi tiệm khác.
Áp vào trường hợp của bạn
Chị Thư làm ngân hàng, hai tuần đi tiệm một lần. Một bộ ba món là đủ: kìm cắt da, kìm cắt móng, cây đẩy. Để sẵn trong túi xách khi có lịch hẹn, rửa ngay tối hôm đó. Mất thêm năm phút mỗi lần nhưng chị không phải băn khoăn mỗi khi thấy thợ với tay vào hộp dụng cụ.
Bạn đưa bố mẹ lớn tuổi đi cắt móng chân. Chuẩn bị một bộ riêng cho từng người, có kìm cắt móng loại lưỡi thẳng, chắc tay cho móng dày. Nếu bố mẹ bị tiểu đường, việc cắt móng nên được hỏi bác sĩ trước và có thể cần nhân viên y tế làm.
Bạn Ngân da nhạy cảm, từng sưng khoé sau khi làm móng. Mang bộ riêng và dặn chỉ đẩy da, không cắt. Nếu sưng lặp lại dù đã dùng đồ riêng, đó là lúc đi khám để tìm nguyên nhân chứ không phải đổi tiệm liên tục.
Bạn hay làm móng ở nhiều tiệm khác nhau khi đi công tác. Bộ đồ riêng là cách đơn giản nhất để giữ một chuẩn vệ sinh giống nhau ở mọi nơi, dù bạn không kịp nhìn kỹ từng tiệm. Nếu đi máy bay chỉ với hành lý xách tay, xếp bộ đồ vào chỗ dễ lấy ra khi soi chiếu, vì kìm và vật có lưỡi có thể bị giữ lại; chắc nhất là để trong hành lý ký gửi.
Ngoài bộ đồ riêng, nhìn thêm gì ở tiệm
Mang kìm riêng mới giải quyết một phần chuyện vệ sinh. Mấy thứ dưới đây bạn vẫn nên để ý, chỉ mất một hai phút từ lúc ngồi xuống:
- Thợ rửa tay hoặc sát khuẩn tay trước khi bắt đầu làm cho bạn.
- Dũa giấy, mút đánh bóng, que gỗ được lấy ra mới, không phải lấy từ cốc chung đã dùng.
- Khăn lót tay là khăn sạch, không phải chiếc khăn vừa lau tay cho khách trước.
- Bồn ngâm có túi lót mới hoặc được cọ rửa trước mặt bạn.
- Bông, giấy đã dùng được bỏ vào thùng rác có nắp, không vứt lại trên bàn.
- Lọ sơn, lọ dầu không để mở nắp suốt buổi, không có bụi dũa bám dày.
Nếu đa số những điều trên đều ổn, việc mang thêm bộ đồ riêng là lớp bảo vệ thứ hai cho yên tâm. Nếu nhiều điều trên không ổn, bộ đồ riêng không cứu được buổi làm, và có lẽ bạn nên tìm tiệm khác.
Câu hỏi thường gặp
Tiệm có từ chối khi khách mang dụng cụ riêng không?
Rất ít khi. Phần lớn tiệm quen với khách mang kìm và cây đẩy riêng. Nếu tiệm từ chối mà không có lý do rõ ràng, bạn có quyền chọn đi tiệm khác.
Mang dụng cụ riêng thì có được giảm giá không?
Thường là không, vì công làm và các vật tư khác vẫn như cũ. Mục đích của việc mang đồ riêng là yên tâm về vệ sinh, không phải để giảm chi phí.
Rửa dụng cụ làm móng ở nhà bằng gì?
Nước ấm, xà phòng và bàn chải nhỏ để rửa sạch vụn da, lau khô rồi lau cồn sát khuẩn. Để khô hẳn trước khi cất vào túi hoặc hộp có nắp.
Có nên luộc kìm cắt da cho sạch không?
Nước sôi giúp giảm vi khuẩn nhưng có thể làm khớp kìm nhanh gỉ, lỏng nếu không lau khô kỹ. Rửa xà phòng, lau khô và lau cồn đều đặn là đủ cho đồ dùng của riêng một người.
Kìm cắt da bao lâu nên thay?
Không có mốc cố định. Khi lưỡi không còn khít, cắt bị giật da hoặc khớp lỏng lẻo, bạn nên thay. Người đi tiệm đều đặn thường thấy cần thay sau khoảng một đến hai năm.
Mang dụng cụ riêng có tránh được hết lây nhiễm không?
Không hoàn toàn. Nó giảm rủi ro từ các món kim loại chạm vào da. Bạn vẫn cần để ý đồ dùng một lần, bồn ngâm, khăn và tay thợ có sạch hay không.