Phiếu tự chấm spa là một danh sách câu hỏi trả lời có hoặc không, điền trong vòng một ngày sau buổi đầu, để bạn quyết định có quay lại hay không bằng chuyện đã xảy ra chứ không bằng cảm giác lúc ra về. Cảm giác thư thái sau một buổi spa rất dễ làm người ta quên mất mười phút khó chịu lúc thanh toán hay lúc bị mời mua gói.
Phiếu dưới đây có 24 câu, chia theo ba chặng: trước khi làm, trong lúc làm và sau khi làm. Bạn có thể chép vào ghi chú điện thoại, điền mất chừng năm phút. Phần sau hướng dẫn cách đọc kết quả, một ví dụ đã điền và những lỗi khiến phiếu chấm sai lệch.
Vì sao nên điền phiếu, và điền lúc nào
Khi còn làm kỹ thuật viên, người viết bài này để ý một chuyện: khách ra về lúc nào cũng cười, nhưng khách quay lại thì lại là chuyện khác. Lý do thường nằm ở những chi tiết khách không nói ra tại chỗ, như chờ lâu, bị hỏi mua gói hai lần, khăn hơi ẩm. Những chi tiết ấy mờ đi rất nhanh, nhưng vẫn âm thầm quyết định lần sau bạn có đặt lịch hay không.
Thời điểm tốt nhất để điền là tối cùng ngày hoặc sáng hôm sau. Sớm quá, lúc vừa bước ra, bạn còn đang dễ chịu nên chấm rộng tay. Muộn quá, sau ba bốn ngày, bạn chỉ còn nhớ chuyện nổi bật nhất. Tối cùng ngày cũng là lúc bạn thấy da, tóc, cơ thể phản ứng ra sao sau dịch vụ, một phần quan trọng của phiếu.
Nếu bạn định viết đánh giá công khai, phiếu này là nháp tốt nhất: nó giữ lại sự việc, giờ giấc, lời nói, để đánh giá của bạn có chi tiết thay vì chỉ "spa ổn, nhân viên dễ thương". Nếu bạn không định viết gì, phiếu vẫn giúp lần sau bạn biết phải nói trước điều gì với spa.
Chặng một: trước khi làm (8 câu)
Chặng này tính từ lúc bạn đặt lịch đến lúc nằm lên giường. Trả lời có hoặc không, câu nào không áp dụng thì bỏ trống.
- Lúc đặt lịch, spa có hỏi bạn muốn làm dịch vụ gì và có vấn đề sức khoẻ cần lưu ý không?
- Spa có báo giá dịch vụ trước khi bạn đến, hoặc ngay khi bạn đến, mà bạn không phải gặng hỏi?
- Bạn được phục vụ đúng giờ hẹn, hoặc chờ không quá mười lăm phút và có người xin lỗi?
- Có phiếu hỏi về da, dị ứng, thuốc đang dùng, mang thai, bệnh tim mạch, huyết áp trước khi làm?
- Kỹ thuật viên có hỏi điều bạn muốn và điều bạn không muốn trong buổi làm?
- Đồ dùng một lần được bóc mới trước mặt bạn?
- Bạn được thay đồ ở nơi kín đáo, có chỗ cất đồ cá nhân yên tâm?
- Không có lời mời mua gói hay sản phẩm nào trước khi dịch vụ bắt đầu?
Câu thứ tư quan trọng hơn vẻ ngoài của nó. Spa không hỏi gì về sức khoẻ mà vẫn làm xông nóng, ngâm nước nóng hay dùng tinh dầu đậm là spa đang đặt cược vào may mắn. Bà bầu, mẹ sau sinh, người có bệnh tim mạch, huyết áp hay bệnh da nên hỏi bác sĩ trước khi đi, và spa cẩn thận sẽ tự nhắc bạn điều đó.
Chặng hai: trong lúc làm (9 câu)
Chặng này là phần bạn nằm nhắm mắt, nên hãy dựa vào những gì cảm nhận được chứ không cố quan sát từng động tác.
- Khăn, ga sạch, khô, không có mùi lạ?
- Kỹ thuật viên rửa tay hoặc sát khuẩn trước khi bắt đầu?
- Bạn được hỏi về nhiệt độ nước, mức lực, độ nóng của hơi xông ở những bước cần hỏi?
- Khi bạn xin đổi (nhẹ hơn, bớt nóng, dừng một bước), người làm đổi ngay và giữ đến cuối?
- Không có ai đi vào phòng hay nói chuyện riêng làm bạn mất yên tĩnh?
- Thời gian làm thực tế đúng như dịch vụ đã báo, hoặc chênh không quá vài phút?
- Không có bước nào làm bạn đau, rát mà không được báo trước?
- Không bị mời mua gói, mua sản phẩm trong lúc đang nằm?
- Bạn cảm thấy được tôn trọng ranh giới cơ thể, có khăn phủ đúng chỗ?
Câu về thời gian khó tự đo khi đang nhắm mắt. Mẹo nhỏ: nhìn đồng hồ lúc bắt đầu và lúc kết thúc, hoặc xem giờ trên điện thoại trước khi cất vào tủ. Một buổi bị rút bớt mười lăm phút thường đi kèm các bước bị bỏ, nên đây là câu có giá trị khi bạn tính chuyện có nên mua gói lâu dài hay không.
Chặng ba: sau khi làm (7 câu)
Chặng này tính từ lúc ngồi dậy đến tối hôm đó, gồm cả lúc thanh toán và lúc bạn về nhà soi lại.
- Bạn được nghỉ một chút, uống nước, không bị giục rời giường?
- Kỹ thuật viên dặn bạn vài điều cụ thể cần làm hoặc tránh sau dịch vụ?
- Hoá đơn hoặc số tiền thanh toán khớp với giá đã báo, không có phụ phí bất ngờ?
- Lời mời mua gói, nếu có, chỉ nói một lần và chấp nhận câu "để em suy nghĩ"?
- Bạn biết phải liên hệ ai nếu về nhà có phản ứng bất thường?
- Đến tối, da, tóc hoặc cơ thể không có dấu hiệu khó chịu kéo dài (đỏ rát, ngứa, đau)?
- Bạn muốn giới thiệu nơi này cho một người thân?
Câu cuối cố ý đặt ở đây. Hỏi "mình có thích không" thì ai cũng dễ trả lời có; hỏi "mình có dám giới thiệu cho mẹ, cho em gái không" thì người ta nghĩ kỹ hơn nhiều. Nếu tối hôm đó có sưng nhiều, có mủ, sốt, bỏng rộp hay khó thở, bạn không cần điền tiếp mà đi cơ sở y tế ngay.
Đọc kết quả: quay lại, thử thêm hay thôi
Đếm số câu "có" trên tổng số câu bạn đã trả lời. Riêng năm câu dưới đây là câu chặn: chỉ cần một câu "không" là đủ để cân nhắc dừng, dù tổng điểm cao.
| Câu chặn | Vì sao chặn |
|---|---|
| Khăn, ga sạch, khô | Vệ sinh kém thì nguy cơ lây nấm, viêm da, không đáng đánh đổi |
| Đồ dùng một lần bóc mới | Dùng lại đồ một lần là dấu hiệu nếp làm việc ẩu |
| Hoá đơn khớp giá đã báo | Giá không minh bạch thì lần sau còn khó lường hơn |
| Không bị mời mua khi đang nằm | Ép mua lúc khách không có tư thế từ chối là cách làm không tôn trọng khách |
| Được tôn trọng ranh giới cơ thể | Không có điểm nào bù được cho mặt này |
Ngoài năm câu chặn, cách đọc gợi ý như sau: từ khoảng chín phần mười số câu là có thì quay lại thoải mái; từ bảy đến chín phần mười thì thử thêm một lần, nói trước điều bạn chưa ưng; dưới bảy phần mười thì cân nhắc tìm nơi khác. Những ngưỡng này là gợi ý để dễ quyết, không phải chuẩn của ngành nào.
Chỉnh phiếu cho đúng dịch vụ bạn làm
Hai mươi bốn câu ở trên là phần chung. Mỗi dịch vụ có vài chỗ dễ hỏng riêng, nên thêm hai ba câu theo bảng dưới thay cho những câu không áp dụng.
| Dịch vụ | Câu nên thêm | Vì sao |
|---|---|---|
| Chăm sóc mặt cơ bản | Có được hỏi trước khi lấy nhân mụn không? Que nặn có bóc mới hoặc hấp không? | Lấy nhân mụn sai cách dễ thâm, viêm; mụn viêm nặng nên đi da liễu |
| Gội đầu dưỡng sinh | Nước có được thử nhiệt trên tay bạn trước không? Tóc có được sấy khô chân trước khi về không? | Nước quá nóng làm rát da đầu; tóc ướt ra gió dễ khó chịu |
| Tay, chân, móng | Kềm, dụng cụ đẩy da có lấy từ túi hấp kín không? Có cắt da quá sâu tới chảy máu không? | Dụng cụ dùng chung không khử khuẩn là đường lây nấm và viêm |
| Tắm, xông thảo dược | Có được hỏi huyết áp, tim mạch không? Có giới hạn thời gian ngâm, xông không? | Nóng lâu dễ choáng, nhất là người lớn tuổi |
| Dịch vụ cho người lớn tuổi đi cùng | Lối đi, bậc thềm có an toàn không? Có người đỡ lúc lên xuống giường không? | Trượt ngã ở phòng tắm, phòng xông là chuyện hay gặp |
Thêm câu theo dịch vụ giúp phiếu không bị chung chung. Ví dụ chị Lan đưa mẹ đi tắm lá thuốc: phiếu chung cho tám phần mười câu có, nhưng câu "có được hỏi huyết áp không" lại là không. Với người lớn tuổi, chỉ một câu ấy đã đủ để chị tìm nơi khác cẩn thận hơn, dù mẹ chị khen nước tắm thơm và phòng sạch.
Cách lưu tiện nhất là chép phiếu chung vào một ghi chú trên điện thoại, đặt tên theo dịch vụ, rồi nhân bản mỗi lần dùng. Đặt tên ghi chú theo ngày và một mô tả không có tên spa, chẳng hạn "gội đầu, phường C, tháng mười một", để lỡ có ai xem điện thoại bạn cũng không thành chuyện nói xấu nơi nào.
Một phiếu đã điền và những lỗi làm phiếu sai lệch
Anh Tuấn, kỹ sư ngoài ba mươi, lần đầu đi gội đầu dưỡng sinh ở một spa nhỏ gần nhà tại phường C. Phiếu của anh có 22 câu trả lời có trên 24 câu. Hai câu "không": chờ hai mươi phút mà không ai báo, và đến lúc thanh toán thì được mời mua thẻ mười buổi hai lần. Không câu nào thuộc nhóm chặn, nên anh quyết đi thêm một lần, lần này đặt lịch sớm và nói ngay từ đầu rằng anh chưa có nhu cầu mua thẻ.
Lỗi hay gặp nhất khi điền phiếu là chấm theo kỹ thuật viên chứ không theo spa. Gặp một bạn dễ thương, nói chuyện vui, người ta dễ bỏ qua chuyện khăn ẩm. Lỗi thứ hai là điền khi vừa có ưu đãi: được tặng thêm mười phút, được giảm giá lần đầu, khách thường chấm cao hơn thực tế, trong khi lần sau giá về như cũ. Lỗi thứ ba là để trống những câu khó chịu vì ngại, kiểu "chắc mình khó tính". Câu nào thấy không ổn thì ghi không, thêm một dòng ghi chú lý do.
Giữ phiếu của hai ba nơi cạnh nhau, sau vài tháng bạn sẽ thấy rõ mình hợp với kiểu spa nào: nơi nhỏ yên tĩnh hay nơi đông người nhưng nhanh, nơi kỹ thuật viên ít nói hay nơi hay hỏi han. Đó là thứ không bảng xếp hạng nào trên mạng nói được cho bạn.
Câu hỏi thường gặp
Có cần điền phiếu cho mọi lần đi spa không?
Không cần. Phiếu hữu ích nhất ở lần đầu tới một nơi mới, trước khi định mua gói, và khi bạn thấy có điều gì đó thay đổi ở nơi quen như đổi chủ, đổi kỹ thuật viên hay đổi giá.
Đi spa cùng bạn bè thì mỗi người điền riêng hay điền chung?
Nên điền riêng rồi mới so. Hai người nằm hai giường, gặp hai kỹ thuật viên, nhận hai cách mời mua khác nhau. So phiếu cho thấy spa có đều tay hay chỉ tốt với một người.
Phiếu tự chấm có thể dùng làm bằng chứng khi khiếu nại không?
Phiếu là ghi chép cá nhân, giúp bạn nhớ giờ giấc và lời nói. Khi khiếu nại, bạn nên kèm thêm hoá đơn, tin nhắn đặt lịch, ảnh chụp tình trạng da và ghi rõ ngày giờ thì mới đủ sức thuyết phục.
Nếu điểm cao nhưng vẫn thấy không thoải mái thì sao?
Cảm giác không thoải mái là một tín hiệu đáng nghe. Thử nghĩ xem câu nào trong phiếu chưa hỏi đến điều đó và thêm vào cho lần sau. Đôi khi đơn giản là spa đó không hợp nhịp của bạn, không có gì sai.
Có nên gửi phiếu này cho spa xem không?
Bạn có thể dùng phiếu để góp ý trực tiếp, chọn hai ba điểm cụ thể nhất mà nói. Gửi nguyên phiếu dài dễ khiến người nhận thấy như bị chấm thi, lời góp ý lại khó được tiếp thu hơn.