Tắm thư giãn tại nhà nên dùng nước ấm hơn thân nhiệt một chút, ngâm hoặc đứng dưới vòi khoảng mười lăm đến hai mươi phút, uống nước trước và sau, đứng dậy thật từ từ. Chóng mặt, tim đập nhanh, buồn nôn hay da đỏ ửng là tín hiệu ra khỏi nước ngay, không cố thêm cho trọn thời gian.
Không có bồn tắm vẫn tắm thư giãn được bằng vòi sen và một chiếc ghế, hoặc bằng chậu ngâm chân lớn. Bài này đi qua cách làm với từng điều kiện, nhiệt độ và thời gian, cách dùng muối và tinh dầu cho an toàn, trình tự một lần tắm ba mươi phút, những người cần hỏi bác sĩ trước và các lỗi hay gặp.
Tắm thư giãn khác tắm thường ở chỗ nào
Tắm thường là để sạch: xả nước, xà phòng, xả lại, xong trong mười phút. Tắm thư giãn là để nghỉ: nước ấm hơn một chút, nhịp chậm hơn hẳn, ánh sáng dịu, không có điện thoại, và một khoảng thời gian bạn không phải làm gì ngoài việc ngồi trong hơi ấm.
Ở các spa có dịch vụ bồn ngâm, kỹ thuật viên thường dặn khách ba điều: uống một cốc nước trước khi vào bồn, không ngâm quá hai mươi phút, và ngồi nghỉ vài phút trên ghế trước khi đứng hẳn dậy. Ba điều đó áp dụng y nguyên ở nhà, mà ở nhà lại càng cần vì thường không có ai trông.
Phần lớn cảm giác thư giãn đến từ những thứ rất nhỏ: một chiếc khăn ấm gối sau gáy, phòng tắm không có gió lùa, tiếng nước chảy nhẹ thay vì tiếng ti vi phòng bên. Muối tắm hay tinh dầu chỉ là phần thêm. Nếu bạn chỉ có mười lăm phút và một vòi sen, vẫn có một buổi tắm thư giãn thật sự.
Đừng biến buổi tắm thư giãn thành dịp tẩy da chết, cạo lông, gội ủ, đắp mặt nạ cùng lúc. Làm quá nhiều việc trong nước nóng vừa mệt vừa dễ kích ứng da. Chọn một việc chính là ngâm và nghỉ, mọi thứ khác để dành cho buổi khác.
Cách làm với ba điều kiện nhà tắm khác nhau
Không phải nhà nào cũng có bồn. Bảng dưới đây cho biết với điều kiện của bạn thì làm thế nào để được cảm giác gần nhất:
| Điều kiện | Cách làm | Lưu ý an toàn |
|---|---|---|
| Có bồn tắm | Xả nước ấm ngập ngang ngực khi ngồi, ngâm mười lăm đến hai mươi phút, gối đầu lên khăn gấp | Không để nước ngập quá ngực, không ngủ quên trong bồn |
| Chỉ có vòi sen | Đặt ghế nhựa chắc dưới vòi, ngồi để nước ấm chảy lên vai lưng, khăn ấm phủ đùi | Ghế có chân cao su, sàn trải thảm chống trượt |
| Nhà tắm rất nhỏ | Ngâm chân trong chậu lớn đến bắp chân, khăn ấm quấn vai, tắm nhanh sau đó | Thử nước bằng khuỷu tay, không dội nước sôi vào chậu khi chân đang ngâm |
| Nhà tắm chung với nhiều người | Chọn giờ vắng, mang giỏ đồ vào một lần, báo trước thời gian dùng | Không khoá cửa nếu bạn có bệnh tim mạch hay hay chóng mặt |
Với vòi sen, bình nóng lạnh dung tích nhỏ có thể hết nước nóng giữa chừng. Bật bình sớm hơn thường lệ và đừng để mình ngồi ướt trong nước lạnh dần lúc đã thả lỏng.
Nhiệt độ nước và thời gian bao lâu là vừa
Ấm chứ không nóng. Nước tắm thư giãn chỉ cần ấm hơn thân nhiệt một chút. Nếu có nhiệt kế, khoảng ba mươi bảy đến ba mươi chín độ là mức nhiều người thấy dễ chịu. Không có nhiệt kế thì nhúng khuỷu tay vào: thấy ấm dễ chịu là được, thấy nóng phải rụt lại là quá.
Mười lăm đến hai mươi phút. Sau khoảng này, phần lớn người bắt đầu thấy nặng đầu, tim đập nhanh hơn, da ở ngón tay nhăn lại. Ngâm lâu hơn không thư giãn hơn mà chỉ mệt hơn.
Đầu và vai không cần ngập. Ngồi để nước ngang ngực là đủ. Ngâm ngập tới cổ làm tim phải làm việc nhiều hơn, dễ choáng.
Cuối buổi xả nước mát dần, không lạnh đột ngột. Dội nước mát lên cẳng chân, cánh tay trong vài giây cho người quen dần, rồi lau khô. Không dội nước lạnh lên đầu ngay sau khi ngâm nóng.
Thời điểm trong ngày. Tắm thư giãn hợp nhất vào buổi tối, sau bữa ăn khoảng một tiếng, trước giờ ngủ một tiếng. Không tắm khi vừa ăn no, khi đói lả hay sau khi uống rượu bia.
Muối tắm, lá và tinh dầu: dùng sao cho an toàn
Thêm thứ gì vào nước tắm thì nguyên tắc chung là ít, loãng, và đã thử trước trên da. Một số gợi ý cụ thể:
- Muối hạt hoặc muối tắm không mùi: một vốc nhỏ hoà tan hẳn trước khi vào bồn. Không chà muối hạt lên da, không dùng khi có vết xước.
- Nước lá đun sẵn: vài loại lá quen thuộc như lá bưởi, sả, được rửa sạch, đun kỹ, lọc bỏ bã rồi pha vào nước tắm. Không dùng lá lạ không rõ nguồn gốc; tắm lá thuốc bài bản nên làm ở nơi có người hướng dẫn.
- Tinh dầu: không nhỏ thẳng vào nước vì tinh dầu nổi thành giọt, dính lên da gây rát. Trộn vài giọt với một thìa dầu nền hoặc một vốc muối trước khi cho vào bồn.
- Bột yến mạch bọc trong túi vải: thả vào bồn cho nước đục nhẹ, hợp da khô. Vớt túi ra trước khi xả bồn để khỏi tắc ống.
- Những thứ không nên cho vào: nước cốt chanh, giấm đậm, rượu thuốc, cồn, thuốc tẩy, xà phòng giặt để tạo bọt.
Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người hen suyễn và người có bệnh da nên hỏi bác sĩ trước khi dùng tinh dầu hoặc lá trong nước tắm. Khi đã thấy ngứa, nổi mẩn, hãy xả sạch bằng nước mát và ngừng dùng thứ vừa thêm vào.
Một lần tắm thư giãn ba mươi phút theo thứ tự
Trình tự dưới đây dùng cho bồn tắm; với vòi sen, bước ngâm thay bằng ngồi ghế dưới vòi:
- Uống một cốc nước ấm, đi vệ sinh, tháo trang sức, buộc tóc gọn.
- Xả nước, thử bằng khuỷu tay, cho muối hoặc nước lá đã pha sẵn vào, khuấy đều.
- Tắm tráng qua người cho sạch mồ hôi, bụi trước khi ngồi vào bồn.
- Ngồi vào từ từ, gối đầu lên khăn gấp, thở chậm. Tắt đèn trần, để đèn vàng nhỏ.
- Ngâm mười lăm đến hai mươi phút, đặt hẹn giờ bằng đồng hồ hay chiếc điện thoại để xa tầm tay.
- Khi chuông báo, ngồi dậy chậm, để chân trong nước thêm một phút, rồi bước ra bám tay vịn.
- Ngồi trên ghế, quấn khăn khô, dội nước mát dần lên cẳng chân, lau khô người.
- Thoa kem dưỡng khi da còn hơi ẩm, mặc đồ rộng, uống thêm một cốc nước, nằm nghỉ.
Dấu hiệu phải dừng và người nên hỏi bác sĩ trước
Nước ấm làm mạch máu giãn ra, huyết áp có thể hạ, tim đập nhanh hơn. Với người khoẻ thì đó là cảm giác thả lỏng, với một số người thì đó là rủi ro.
- Ra khỏi nước ngay khi thấy chóng mặt, hoa mắt, buồn nôn, tim đập dồn, khó thở, tức ngực.
- Ra khỏi nước khi da đỏ ửng nóng rát, nổi mẩn ngứa, hoặc thấy lạnh run dù nước vẫn ấm.
- Phụ nữ mang thai: hỏi bác sĩ về việc ngâm bồn, nhiệt độ và thời gian; nhiều trường hợp được khuyên tránh nước nóng kéo dài.
- Mẹ mới sinh: hỏi bác sĩ khi nào được ngâm bồn, nhất là khi có vết khâu hay vết mổ.
- Người bệnh tim mạch, huyết áp cao hoặc thấp, tiểu đường, động kinh: hỏi bác sĩ trước, không tắm bồn khi ở nhà một mình.
- Người lớn tuổi: có người nhà ở gần, nhà tắm có tay vịn, dùng nước ấm vừa và thời gian ngắn hơn.
- Đau ngực, khó thở, ngất xỉu dù chỉ chốc lát: gọi người hỗ trợ và đi cơ sở y tế, không tự nghỉ cho qua.
Những dấu hiệu này không phải để làm bạn sợ nước ấm. Chúng chỉ nhắc rằng buổi tắm thư giãn có giới hạn, và giới hạn đó là cơ thể bạn, không phải chiếc đồng hồ.
Chuẩn bị nhà tắm năm phút trước khi ngâm
Phần lớn những lần tắm thư giãn hụt hẫng là vì đang ngâm thì nhớ ra thiếu khăn, phòng lạnh, hay bình nóng lạnh hết nước. Năm phút chuẩn bị giúp bạn ngồi yên trọn vẹn:
- Đóng cửa sổ nhà tắm, tắt quạt hút nếu nó thổi gió lạnh, để phòng ấm lên trong lúc xả nước.
- Đặt sẵn khăn tắm lớn và áo choàng hoặc đồ mặc nhà trong tầm tay, ở chỗ không bị nước bắn.
- Trải thảm chống trượt ở chỗ bước ra khỏi bồn hoặc dưới chân ghế.
- Để một cốc nước ấm trên kệ thấp gần bồn.
- Báo người nhà bạn đang tắm và sẽ ra sau khoảng nửa tiếng, nhất là khi bạn có bệnh nền.
- Kiểm tra lại nút xả bồn, chỗ để kem dưỡng, lược, dây buộc tóc.
Chuẩn bị xong mới xả nước. Làm ngược lại thì nước đã nguội trong lúc bạn đi tìm khăn.
Lỗi hay gặp và một ví dụ
Ngủ quên trong bồn. Hơi ấm và ánh sáng mờ rất dễ ru ngủ. Luôn hẹn giờ, và nếu đã thấy díp mắt, ra khỏi bồn sớm.
Đứng phắt dậy. Đây là lúc người ta hay ngã nhất. Ngồi dậy, chờ vài nhịp thở, rồi mới đứng, tay bám vào thành bồn hoặc tay vịn.
Mang điện thoại đang sạc vào nhà tắm. Dây sạc gần nước là chuyện không nên có, dù bạn cẩn thận đến đâu. Mở nhạc từ phòng ngoài.
Tắm thư giãn ngay sau bữa nhậu. Rượu bia cộng nước nóng là sự kết hợp dễ dẫn tới choáng, ngất. Để hôm khác.
Ví dụ anh Tuấn làm ca đêm. Anh Tuấn làm kho, tan ca lúc sáng sớm. Anh từng ngâm bồn nước rất nóng nửa tiếng cho đã rồi đứng dậy hoa mắt. Giờ anh tắm vòi sen ngồi ghế mười lăm phút với nước ấm vừa, uống một cốc nước, kéo rèm cản sáng rồi ngủ. Anh bảo giấc ngủ ban ngày sâu hơn, và quan trọng là không còn cảnh vịn tường mới đứng được.
Câu hỏi thường gặp
Ngâm bồn tắm bao lâu là đủ?
Khoảng mười lăm đến hai mươi phút là đủ cho đa số người. Ngâm lâu hơn dễ khiến người mệt, nặng đầu, da khô. Nếu bạn thấy chóng mặt hoặc tim đập nhanh trước thời gian đó, hãy ra khỏi bồn ngay, không cần chờ hết giờ.
Không có bồn tắm thì tắm thư giãn thế nào?
Đặt một chiếc ghế nhựa chắc chắn dưới vòi sen, ngồi để nước ấm chảy lên vai và lưng, phủ khăn ấm lên đùi, tắt đèn trần. Hoặc ngâm chân trong chậu lớn kết hợp khăn ấm quấn vai, rồi tắm nhanh sau đó.
Có nên nhỏ tinh dầu thẳng vào bồn nước tắm không?
Không nên. Tinh dầu không tan trong nước nên nổi thành giọt và dính trực tiếp lên da, dễ gây rát. Hãy trộn vài giọt với một thìa dầu nền hoặc với muối trước khi cho vào, và thử trên da trước.
Tắm nước ấm buổi tối có giúp dễ ngủ không?
Nhiều người thấy dễ ngủ hơn khi tắm ấm khoảng một tiếng trước giờ ngủ, vì người thả lỏng và nhiệt độ cơ thể hạ dần sau đó. Tắm quá sát giờ ngủ hoặc nước quá nóng có khi lại làm bạn tỉnh táo hơn.
Bà bầu có tắm bồn nước ấm được không?
Cần hỏi bác sĩ đang theo dõi thai kỳ. Nước quá nóng và ngâm lâu thường được khuyên tránh trong thai kỳ. Nếu được đồng ý, dùng nước chỉ hơi ấm, thời gian ngắn, có người nhà ở gần và bám tay vịn khi ra vào bồn.
Tắm thư giãn mỗi ngày có được không?
Tắm vòi sen nước ấm mỗi ngày thì được. Ngâm bồn lâu với muối hay tinh dầu thì nên thưa hơn, khoảng một đến vài lần mỗi tuần, vì ngâm nhiều dễ làm da khô. Luôn thoa kem dưỡng khi da còn hơi ẩm sau khi tắm.