Một buổi chăm sóc tay tại nhà mỗi tuần chỉ cần khoảng hai mươi lăm phút: ngâm tay nước ấm, cắt móng ngang rồi dũa một chiều, đẩy nhẹ da quanh móng chứ không cắt, cắt sạch xước măng rô bằng kềm sạch, rồi thoa kem tay thật dày. Giữa các tuần, kem tay sau mỗi lần rửa và đôi găng khi rửa bát làm được nhiều hơn mọi dụng cụ đắt tiền.
Người từng làm ở tiệm móng hay nói: phần lớn tay khách hỏng không phải vì thiếu chăm, mà vì chăm sai, nhất là thói cắt da và dũa qua lại. Bài này đi qua bộ dụng cụ riêng cần có và cách giữ sạch, tám bước một buổi, chọn dáng móng, xử lý da quanh móng, lịch giữa tuần, các lỗi hay gặp và dấu hiệu nên đi khám.
Bộ dụng cụ riêng và cách giữ sạch
Ở nhà không có nồi hấp tiệt trùng như tiệm làm móng đạt chuẩn, nên điều quan trọng nhất là mỗi người một bộ và giữ bộ của mình sạch:
- Bấm móng sắc: lưỡi cùn làm móng bị dập, tưa ở mép cắt. Thay khi bấm phải bóp mạnh.
- Dũa móng giấy hoặc dũa thuỷ tinh: dũa giấy dùng một người, thay khi mòn; dũa thuỷ tinh rửa được bằng xà phòng.
- Que gỗ hoặc que đẩy đầu cao su: que gỗ dùng một thời gian rồi bỏ, không rửa đi rửa lại vì gỗ ngấm nước.
- Kềm cắt da nhỏ: chỉ để cắt xước măng rô đã tách hẳn, không để cắt da sống.
- Bàn chải móng mềm, bát ngâm, khăn nhỏ riêng.
- Kem tay dày và dầu dưỡng móng hoặc dầu bếp nhẹ.
Sau mỗi lần dùng, rửa dụng cụ kim loại bằng xà phòng và bàn chải, tráng sạch, lau khô, lau thêm bằng cồn bảy mươi độ nếu có, để khô hẳn rồi cất vào túi riêng. Không dùng chung bấm móng với người trong nhà, đặc biệt khi có người đang bị nấm móng hay vết xước quanh móng.
Nếu thấy dụng cụ gỉ sét, lưỡi mẻ, hãy thay. Một chiếc kềm mới rẻ hơn rất nhiều so với một lần sưng mủ quanh móng.
Tám bước một buổi chăm tay hai mươi lăm phút
Làm vào buổi tối, ngồi ở bàn có đèn chiếu thẳng xuống tay. Các bước:
- Tẩy sơn cũ nếu có. Dùng bông thấm nước tẩy, áp lên móng vài giây rồi vuốt ra, không chà mạnh qua lại.
- Cắt móng khi còn khô. Cắt ngang, chừa một đường trắng mảnh ở đầu móng. Móng khô cứng hơn nên vết cắt gọn hơn.
- Dũa một chiều. Đi từ cạnh ngoài vào giữa, nhấc dũa lên rồi đi lại, không kéo qua kéo lại như cưa.
- Ngâm tay năm phút. Nước ấm pha chút xà phòng dịu. Không ngâm quá lâu vì móng ngậm nước sẽ mềm và dễ tách lớp.
- Lau khô, đẩy da. Dùng que gỗ bọc chút bông, đẩy nhẹ phần da mềm ở chân móng về phía sau. Không ấn mạnh, không cạo.
- Cắt xước măng rô. Chỉ cắt phần da khô đã tách hẳn, sát gốc, bằng kềm sạch. Không giật.
- Chải sạch dưới móng. Dùng bàn chải mềm, không dùng que nhọn cạy sâu dưới móng.
- Dưỡng. Một giọt dầu cho mỗi chân móng, xoa tròn; kem tay thoa khắp mu bàn tay, kẽ ngón, cổ tay.
Nếu muốn sơn, đợi tay khô hẳn dầu, lau mặt móng bằng bông có chút nước tẩy cho sạch dầu rồi mới sơn. Tuần nào bận, chỉ cần làm bước hai, ba và tám.
Chọn dáng móng hợp với công việc và bàn tay
Dáng móng không chỉ là chuyện đẹp. Dáng hợp với việc bạn làm hằng ngày thì móng ít gãy hơn:
| Dáng móng | Hợp với | Cách dũa | Điều cần lưu ý |
|---|---|---|---|
| Vuông bo góc | Người gõ phím nhiều, móng ngắn | Dũa thẳng đầu, bo nhẹ hai góc | Góc vuông sắc dễ móc vào vải |
| Tròn | Người làm việc tay nhiều, nấu ăn, chăm con nhỏ | Dũa theo đường cong của đầu ngón | Ít gãy nhất, dễ giữ sạch |
| Oval | Ngón tay ngắn, muốn trông thon | Dũa hai bên thon dần vào giữa | Không dũa sâu vào hai khoé |
| Để dài | Người ít làm việc tay nặng | Giữ đầu dày, không dũa mỏng mặt móng | Dễ gãy, dễ đọng bẩn dưới móng |
Với móng tay, khoé móng ít khi đâm vào thịt như móng chân, nhưng dũa quá sâu vào hai bên vẫn làm móng yếu ở chỗ đó và dễ tét. Giữ hai cạnh bên thẳng theo dáng tự nhiên của móng.
Da quanh móng: vì sao không nên cắt
Lớp da ở chân móng có nhiệm vụ. Nó giống một lớp niêm phong giữa móng và da, ngăn nước bẩn, vi khuẩn chui vào phần gốc móng. Cắt đi là mở cửa cho nhiễm trùng.
Cắt da làm da mọc lại dày hơn. Nhiều người thấy càng cắt càng nhanh xước, càng phải cắt tiếp. Đẩy nhẹ và dưỡng ẩm đều thì viền da quanh móng mỏng, mềm và gọn dần.
Xước măng rô không phải do thiếu chất. Phần lớn do da tay khô, rửa tay nhiều, cắn móng, bóc da. Cắt gọn phần đã tách, rồi dưỡng ẩm chân móng hằng ngày.
Không giật, không cắn. Giật xước măng rô thường kéo theo cả dải da sống, chảy máu, sưng. Nếu không có kềm sạch, dán băng cá nhân tạm cho khỏi vướng.
Khi đi tiệm, có quyền từ chối. Bạn cứ nói thẳng với thợ ngay từ đầu: chỉ đẩy da, không cắt. Một tiệm tử tế sẽ làm theo mà không phàn nàn.
Giữa các buổi: thói quen hằng ngày cho đôi tay
Một buổi chăm tay mỗi tuần sẽ không giữ được bao lâu nếu sáu ngày còn lại tay ngâm trong nước rửa bát. Mấy thói quen nhỏ sau làm nên khác biệt:
- Để một tuýp kem tay ở bồn rửa bếp, một tuýp ở bàn làm việc, một tuýp cạnh giường. Thoa sau mỗi lần rửa tay.
- Đeo găng cao su có lót vải khi rửa bát, giặt tay, lau nhà bằng hoá chất.
- Tối nào thấy tay khô ráp, thoa kem dày rồi đeo đôi găng cotton mỏng đi ngủ.
- Không dùng móng tay làm dụng cụ: cạy nắp lon, bóc băng dính, gỡ nhãn dán.
- Mùa lạnh đeo găng khi đi xe máy, rửa tay bằng nước ấm chứ không nước nóng.
- Nếu hay sơn gel, để móng nghỉ một đến hai tuần sau vài lần sơn, và tháo gel ở tiệm thay vì tự cạy.
Chị Hạnh dân văn phòng từng có xước măng rô gần như quanh năm. Chị không mua thêm gì, chỉ đặt tuýp kem cạnh bàn phím và đeo găng khi rửa bát. Sau vài tuần, số lần phải cắt xước giảm hẳn. Không có bí mật nào ở đây, chỉ là đều đặn.
Lỗi hay gặp khi tự làm móng tay ở nhà
Cắt móng ngay sau khi tắm. Móng ngậm nước mềm, cắt dễ bị toạc theo lớp. Cắt lúc móng khô.
Dũa qua lại như cưa. Mài kiểu đó làm đầu móng tưa, tách lớp. Dũa một chiều, nhẹ tay.
Dũa mỏng mặt móng cho bóng. Mặt móng mỏng đi là yếu đi; móng bóng bằng dầu dưỡng chứ không bằng mài.
Tự cạy, bóc sơn gel. Bóc gel kéo theo lớp trên cùng của móng, để lại móng mỏng, trắng loang. Nên tháo ở tiệm hoặc ngâm đúng cách, không cạy.
Sơn liên tục không nghỉ. Móng bị che kín lâu ngày, khó thấy dấu hiệu bất thường. Thỉnh thoảng để móng trần vài ngày.
Dùng chung dụng cụ với cả nhà. Nấm móng và nhiễm trùng da quanh móng lây qua dụng cụ dùng chung dễ hơn bạn nghĩ.
Ngâm tay quá lâu cho mềm da. Ngâm mười lăm, hai mươi phút làm móng ngậm nước, nở ra; khi khô lại móng co, sơn dễ bong và móng dễ tách lớp. Năm phút là đủ để da quanh móng mềm.
Thoa kem tay rồi mới cắt móng. Tay trơn kem cầm bấm dễ trượt, cắt lẹm vào thịt. Kem và dầu luôn là bước cuối cùng.
Áp vào đôi tay của bạn
Nếu bạn làm bếp, phụ quán, rửa nhiều, tay ngâm nước cả ngày: giữ móng ngắn dáng tròn, bỏ hẳn sơn móng trong những tuần bận, đeo găng có lót vải mọi lúc có thể. Buổi chăm tay mỗi tuần của bạn nên dành nhiều thời gian cho bước dưỡng hơn bước làm đẹp, và dưỡng thêm một lớp dày trước khi ngủ.
Nếu bạn ngồi văn phòng, gõ phím nhiều, móng vuông bo góc ngắn vừa là dáng ít gãy nhất. Kẻ thù của bạn thường là điều hoà làm da khô và thói quen bóc da quanh móng lúc căng thẳng. Một tuýp kem để ngay cạnh bàn phím và chiếc dũa nhỏ trong ngăn kéo, gặp chỗ móng sứt thì dũa luôn thay vì cắn, sẽ giúp nhiều hơn bạn nghĩ.
Nếu bạn đang chăm con nhỏ, móng cần ngắn và tròn để không cào xước con, tay rửa liên tục nên rất nhanh khô. Hãy chọn kem tay không mùi, thấm nhanh, để ở chỗ thay tã. Buổi chăm tay mỗi tuần có thể rút gọn còn mười phút: cắt, dũa, dưỡng.
Nếu bạn lớn tuổi, móng thường dày và giòn hơn, mắt kém hơn khi cắt. Cắt sau khi ngâm tay ngắn, dưới đèn sáng, dùng bấm lưỡi lớn; nếu tay run hoặc móng quá dày, nhờ người nhà hay thợ ở tiệm làm giúp thay vì cố.
Dấu hiệu ở móng nên đi khám
Tự chăm tay không thay cho việc khám. Gặp các dấu hiệu dưới đây, đi khám da liễu thay vì tiếp tục cắt sửa:
- Da quanh móng sưng đỏ, nóng, đau nhói, có mủ, nhất là sau khi cắt da hay giật xước.
- Một vệt sẫm màu chạy dọc móng mới xuất hiện, hoặc vệt cũ rộng dần, đổi màu.
- Móng tách khỏi nền móng, đổi màu vàng, xanh, trắng đục, dày lên, mủn.
- Móng lõm như thìa, có nhiều hố nhỏ, hoặc đổi hình dạng mà không rõ lý do.
- Vùng quanh móng bị thương do dụng cụ mà máu chảy lâu không cầm, hoặc người có bệnh tiểu đường bị trầy quanh móng.
Khi đi khám, không sơn móng trước đó vài ngày để bác sĩ nhìn rõ. Chụp ảnh móng theo thời gian nếu bạn thấy nó thay đổi dần, ảnh giúp bác sĩ hiểu diễn biến.
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu thì nên cắt và dũa móng tay một lần?
Phần lớn người cắt dũa mỗi tuần một lần là vừa. Móng mọc nhanh hoặc bạn thích để móng rất ngắn thì có thể dũa sửa thêm giữa tuần. Đẩy da và dưỡng thì làm thường xuyên hơn cũng không sao.
Có nên cắt da quanh móng tay cho sạch không?
Không nên cắt da sống quanh móng. Lớp da ở chân móng giúp ngăn bẩn và vi khuẩn vào gốc móng. Chỉ nên đẩy nhẹ sau khi ngâm tay và dưỡng ẩm đều; cắt riêng phần xước măng rô đã tách hẳn bằng kềm sạch.
Xước măng rô nhiều là thiếu chất gì?
Phần lớn trường hợp xước măng rô là do da tay khô, rửa tay nhiều, cắn móng hoặc bóc da. Dưỡng ẩm chân móng hằng ngày và đeo găng khi làm việc nhà thường giúp nhiều. Nếu kèm sưng đau có mủ, hãy đi khám.
Dũa móng thuỷ tinh có tốt hơn dũa giấy không?
Dũa thuỷ tinh mịn, rửa được và dùng lâu, hợp với người dũa móng tự nhiên ở nhà. Dũa giấy rẻ, dễ mua nhưng nhanh mòn và khó vệ sinh. Quan trọng hơn loại dũa là dũa một chiều và dùng riêng.
Móng tay yếu, dễ gãy thì chăm thế nào?
Giữ móng ngắn dáng tròn, dũa một chiều, tránh ngâm nước lâu, đeo găng khi làm việc nhà và dưỡng dầu chân móng mỗi tối. Nghỉ sơn gel một thời gian. Nếu móng đổi màu, dày lên hay tách khỏi nền, nên đi khám.
Tự tháo sơn gel tại nhà có được không?
Có thể làm nếu ngâm bông với nước tháo gel, quấn kín đủ thời gian rồi đẩy nhẹ phần gel đã bong. Không cạy, không bóc, không mài mạnh. Nếu không chắc tay, nên quay lại tiệm để tháo cho móng đỡ tổn thương.