Tư vấn thật ở spa bắt đầu bằng câu hỏi về bạn, nói rõ dịch vụ làm được gì và không làm được gì, rồi để bạn tự quyết, kể cả quyết không mua gì; chào bán đội lốt tư vấn thì bắt đầu bằng lời nhận xét về khuyết điểm của bạn và kết thúc bằng một ưu đãi chỉ có trong hôm nay. Ranh giới giữa hai thứ không nằm ở chuyện có nhắc tới gói hay sản phẩm, mà ở chỗ ai đang dẫn câu chuyện.
Phần dưới đưa ra năm câu hỏi thử bạn dùng được ngay trong buổi đầu, bảng so sánh câu nói của một buổi tư vấn và một buổi chào bán, cách xử lý màn "soi da miễn phí", và cách đáp lại khi bị dồn. Chuyện đọc điều khoản gói trả trước thuộc một chủ đề khác; ở đây chỉ bàn cách nhận ra chất lượng của lời tư vấn.
Câu nói của buổi tư vấn và câu nói của buổi chào bán
Nghe kỹ lời người đối diện là cách nhanh nhất để biết bạn đang được tư vấn hay đang bị bán. Bảng dưới là những cặp câu hay gặp, viết theo kiểu giả định.
| Buổi tư vấn thường nói | Buổi chào bán thường nói |
|---|---|
| "Chị đang muốn chăm sóc điều gì nhất?" | "Da chị xuống cấp nhiều quá, phải làm ngay" |
| "Ở nhà chị đang dùng những gì?" | "Mỹ phẩm chị đang dùng là nguyên nhân đấy, bỏ hết đi" |
| "Dịch vụ này giúp làm sạch, cấp ẩm, không trị được mụn viêm" | "Làm mười buổi đảm bảo hết mụn, hết thâm" |
| "Chị cứ làm lẻ một lần xem có hợp không" | "Làm lẻ phí lắm, mua gói mới thấy kết quả" |
| "Vấn đề này chị nên đi khám da liễu trước" | "Không cần đi bác sĩ, ở đây xử lý được hết" |
| "Chị về suy nghĩ, có gì nhắn em" | "Giá này chỉ có hôm nay, mai là hết suất" |
Một buổi tư vấn tốt vẫn có thể giới thiệu gói. Khác biệt là gói được đưa ra sau khi bạn đã nói nhu cầu, đi kèm thông tin rõ ràng, và câu "để em suy nghĩ" được chấp nhận. Còn khi lời khuyên đi khám bị gạt đi, bạn nên đứng dậy về. Dịch vụ điều trị da, tiêm, laser điều trị phải làm ở cơ sở y tế được cấp phép theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, không phải ở phòng tư vấn của spa.
Năm câu hỏi thử trong buổi đầu
Năm câu dưới hỏi theo thứ tự, mỗi câu cho bạn biết thêm một điều về người đang tư vấn. Bạn không cần hỏi hết; hai ba câu đầu đã đủ thấy rõ.
- "Dịch vụ này không làm được gì ạ?" Người tư vấn thật trả lời được ngay, kiểu "không trị được mụn viêm, nám, chỉ giúp da sạch và mềm". Người chào bán thường lúng túng hoặc nói "cái gì cũng cải thiện được".
- "Nếu chỉ làm một lần thì em được gì?" Câu này cho thấy họ có coi buổi lẻ là một lựa chọn đàng hoàng không.
- "Em có thể xem các sản phẩm sẽ dùng trên da không ạ?" Nơi minh bạch cho bạn cầm lọ, nói thành phần chính. Nơi gọi là "hàng nội bộ, không cho xem" thì cẩn thận.
- "Trường hợp nào chị khuyên em nên đi khám bác sĩ thay vì làm ở đây?" Câu trả lời cụ thể là dấu hiệu người tư vấn biết giới hạn của nghề mình.
- "Em về suy nghĩ rồi báo lại được không ạ?" Phản ứng với câu này nói lên gần như tất cả. Vui vẻ đồng ý là tốt; bắt đầu tính toán "chỉ hôm nay" là dấu hiệu chào bán.
Mẹo nhỏ: hỏi các câu này khi đang ngồi, ăn mặc chỉnh tề, ở quầy hoặc bàn tư vấn, chứ không phải khi đang nằm trên giường. Khi nằm, bạn ở thế khó nói không nhất, và người làm nghề lâu đều biết điều đó.
Màn soi da miễn phí: xem cho đúng
Nhiều spa mời khách soi da bằng máy, có khi miễn phí, có khi kèm buổi chăm sóc lẻ. Máy soi da phóng to bề mặt, chụp dưới vài loại ánh sáng để thấy lỗ chân lông, vùng sạm, dầu thừa. Hình ảnh phóng to như vậy làm làn da nào cũng trông đầy vấn đề, kể cả da khoẻ bình thường. Đó là cách nhìn của máy, không phải chẩn đoán.
Điểm cần để ý là chuyện xảy ra sau khi soi. Một buổi soi da dùng để tư vấn sẽ kết thúc bằng vài nhận xét nhẹ nhàng, gợi ý thói quen ở nhà như rửa mặt hai lần, chống nắng, và nếu thấy dấu hiệu bất thường thì khuyên đi khám. Một buổi soi da dùng để bán hàng thì kết thúc bằng một danh sách vấn đề, một con số buổi cần làm, và một mức giá gói "ưu đãi riêng sau khi soi".
Nếu bạn muốn soi da, coi đó như đi xem một bức ảnh phóng to: thú vị, có thể giúp bạn biết vùng nào hay khô hay dầu, nhưng không phải căn cứ để mua gói ngay. Spa không được chẩn đoán bệnh da; nếu máy "phát hiện" điều gì khiến bạn lo, người đáng hỏi là bác sĩ da liễu.
Đáp lại khi bị dồn: mẫu câu ngắn
Không ai thích tỏ ra khó chịu ở nơi mình đến để thư giãn. Những câu sau đủ rõ để dừng câu chuyện mà vẫn giữ lịch sự. Nói chậm, nói một lần, không cần giải thích thêm.
- "Hôm nay em chỉ làm dịch vụ lẻ thôi, chị không cần giới thiệu thêm."
- "Em không quyết khi đang nằm. Có gì chị gửi thông tin, em về đọc."
- "Em có lịch chung chi tiêu với gia đình, phải bàn rồi mới mua."
- "Em không mua gói ở lần đầu, nguyên tắc của em là vậy."
- "Em sẽ hỏi bác sĩ da liễu trước rồi mới tính chuyện này."
- "Cảm ơn chị, em xin phép thanh toán phần dịch vụ hôm nay."
Nếu sau hai lần từ chối mà vẫn bị mời tiếp, hoặc có người khác được gọi vào thuyết phục, bạn có quyền yêu cầu dừng nói chuyện và thanh toán đúng dịch vụ đã làm. Ghi nhớ chi tiết này cho phiếu tự chấm. Còn nếu đã lỡ ký hay chuyển tiền trong lúc bị dồn, giữ lại hoá đơn và tin nhắn để tìm hiểu quyền của mình theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023.
Tư vấn qua tin nhắn trước khi đến
Ngày càng nhiều khách hỏi spa qua tin nhắn trước khi đặt lịch, có khi gửi cả ảnh da mặt, ảnh da đầu để "nhờ tư vấn". Đây là bước rất tốt để thử chất lượng tư vấn, vì bạn có thời gian đọc lại, không bị không khí ở quầy dẫn dắt. Nhưng cũng là nơi lời chào bán dễ trôi nhất, vì tin nhắn mẫu có sẵn.
Dấu hiệu tư vấn qua tin nhắn tử tế: người trả lời hỏi lại bạn vài câu thay vì gửi ngay bảng giá gói; nói rõ qua ảnh không đánh giá được da, cần gặp trực tiếp; nhắc đi khám nếu ảnh cho thấy vùng da viêm, chảy dịch. Dấu hiệu chào bán: trả lời bằng một đoạn mẫu dài giống nhau cho mọi khách, kết luận về da bạn chỉ từ một tấm ảnh, kèm "ưu đãi tin nhắn" hết hạn trong ngày.
Vài điều nên giữ cho mình: không gửi ảnh có mặt rõ nếu không cần, nhất là ảnh vùng cơ thể nhạy cảm; hỏi spa ảnh sẽ được dùng làm gì và có bị đăng lên đâu không; lưu lại đoạn tin nhắn có báo giá để đối chiếu lúc thanh toán. Tin nhắn báo giá rõ ràng là thứ bạn có thể chỉ vào khi hoá đơn lệch, đơn giản hơn nhiều so với tranh luận bằng trí nhớ.
Áp vào trường hợp của bạn
Bạn đi lần đầu, chưa có vấn đề gì cụ thể. Nói ngay từ đầu: "Em muốn thử một buổi thư giãn, chưa có nhu cầu điều trị gì". Câu này khiến buổi tư vấn ngắn lại và giúp bạn nghe được ai sẽ cố kéo câu chuyện sang hướng khác.
Bạn đang có mụn viêm, da kích ứng. Hỏi thẳng spa có nên làm hay nên đi khám trước. Người tư vấn tử tế sẽ khuyên khám; nơi nhận làm luôn và hứa kết quả là nơi bạn nên rời đi.
Bạn đưa mẹ lớn tuổi đi. Người lớn tuổi thường ngại từ chối và dễ tin lời nói nhẹ nhàng. Bạn nên ngồi cùng trong phần tư vấn, và thống nhất trước với mẹ là hôm nay không mua gì.
Bạn là nam giới đi lần đầu. Nhiều anh ngại hỏi nên dễ gật đầu cho xong. Hỏi câu "dịch vụ này không làm được gì" là đủ để buổi tư vấn bớt màu bán hàng.
Bạn đã quen spa lâu năm. Khách quen hay bị mời gói lớn hơn vì "chị tin spa mà". Tin là tốt, nhưng mỗi lần mua gói mới vẫn nên hỏi lại năm câu như lần đầu.
Lỗi hay gặp khi chấm phần tư vấn
Phần tư vấn thường được khách chấm theo cảm giác, vì vậy dễ chấm lệch. Những lỗi sau gặp nhiều nhất:
- Coi nhiệt tình là tư vấn tốt. Người nói nhiều, khen nhiều chưa chắc hiểu da bạn. Tư vấn tốt nghe nhiều hơn nói.
- Coi miễn phí là không có giá. Soi da miễn phí, buổi trải nghiệm miễn phí đều nhằm dẫn tới một quyết định mua; không sai, chỉ cần biết.
- Quên hỏi điều dịch vụ không làm được. Câu hỏi đơn giản nhất mà ít khách hỏi nhất.
- Đánh giá theo người tư vấn thay vì theo spa. Một bạn tư vấn thật thà có thể làm ở nơi có chỉ tiêu doanh số cao; hãy chấm cả cách quản lý đối xử khi bạn từ chối.
- Ngại ghi lại khi bị dồn. Ghi lại ngày, giờ, nội dung chính ngay tối hôm đó. Không cần để làm gì ngay, nhưng nếu cần khiếu nại thì có sẵn.
Một buổi tư vấn đáng điểm cao là buổi bạn ra về biết thêm điều gì đó về da, tóc, cơ thể mình, kể cả khi bạn không mua thêm gì.
Câu hỏi thường gặp
Spa nói da mình rất xấu, cần điều trị gấp thì nên làm gì?
Bình tĩnh và không quyết tại chỗ. Spa không được chẩn đoán bệnh da. Nếu bạn lo lắng, hãy đi khám ở cơ sở da liễu được cấp phép để biết tình trạng thật, rồi mới tính chuyện chăm sóc ở spa.
Soi da miễn phí ở spa có chính xác không?
Máy soi da phóng to bề mặt nên làn da nào cũng trông nhiều vấn đề. Kết quả giúp bạn biết vùng da khô hay dầu, nhưng không phải chẩn đoán và không phải căn cứ để mua gói ngay trong buổi đó.
Từ chối spa thế nào cho khéo mà không mất lòng?
Nói một câu ngắn, rõ, không giải thích dài: hôm nay em chỉ làm dịch vụ lẻ. Lặp lại đúng câu đó nếu bị mời tiếp. Người làm nghề quen với lời từ chối, chỉ có lời từ chối lửng lơ mới khiến họ tiếp tục.
Nhân viên tư vấn có được hưởng hoa hồng khi bán gói không?
Nhiều nơi có chế độ hoa hồng hoặc chỉ tiêu doanh số cho nhân viên, tuỳ cách mỗi spa vận hành. Biết điều đó để hiểu vì sao lời mời có khi nhiệt tình quá mức, không phải để trách người tư vấn.
Spa tư vấn tốt có nhất thiết là không bán gì không?
Không. Spa tư vấn tốt vẫn giới thiệu gói và sản phẩm, nhưng sau khi đã hỏi nhu cầu, nói rõ giới hạn và chấp nhận để bạn về suy nghĩ. Có giới thiệu không sai; ép quyết ngay mới là vấn đề.