Xông mặt ở spa có ích ở một việc: làm mềm lớp da ngoài cùng để bước làm sạch và lấy nhân mụn nhẹ nhàng hơn. Năm đến tám phút, máy đặt cách mặt chừng một gang tay, là đủ. Nó không thải độc, không làm lỗ chân lông "mở ra rồi đóng lại" như cánh cửa, và không phải ai cũng nên xông.
Người da đỏ dễ bừng, có mạch máu li ti nổi ở má, da đang kích ứng hay vừa cháy nắng thì xông nóng làm tình trạng nặng hơn. Bài này nói rõ bước xông diễn ra thế nào, các cách làm mềm da thay thế mà spa có thể dùng, dấu hiệu xông quá tay, và câu nên nói để kỹ thuật viên điều chỉnh cho đúng da bạn.
Xông mặt thật ra làm gì cho da
Lớp ngoài cùng của da là những tế bào đã sừng hoá xếp chồng lên nhau. Hơi nước ấm làm lớp ấy ngậm nước và mềm ra, chất bã ở miệng lỗ chân lông cũng mềm theo. Nhờ vậy kỹ thuật viên lấy nhân mụn đầu đen bằng lực nhẹ hơn, ít phải ấn mạnh, da ít bị tổn thương hơn. Đó là toàn bộ công dụng thật của bước xông.
Những lời quen tai như "xông cho thải độc", "mở lỗ chân lông cho dưỡng chất thấm sâu" là cách nói quảng cáo. Mồ hôi trên mặt không mang theo chất độc nào đáng kể, còn lỗ chân lông không có cơ để tự mở đóng. Bạn không cần tin hay phản bác khi nghe những câu ấy; chỉ cần biết xông là một bước chuẩn bị, không phải liệu pháp.
Hiểu vậy để bạn bớt áp lực: buổi không có xông vẫn là buổi đầy đủ nếu da bạn không cần lấy mụn, hoặc nếu spa dùng cách làm mềm khác. Ngược lại, xông thật lâu cũng không làm da sạch hơn, chỉ làm da khô và đỏ hơn sau buổi. Nhiều kỹ thuật viên lâu năm thậm chí rút hẳn bước xông với khách da mỏng, và đó là dấu hiệu của tay nghề chứ không phải làm thiếu.
Các cách làm mềm da ở spa và hợp với ai
Máy xông hơi nước chỉ là một trong vài cách. Nếu da bạn không hợp với nóng, hỏi spa có cách khác không; spa làm kỹ thường có ít nhất hai lựa chọn.
| Cách làm mềm | Cảm giác | Hợp với | Cần cẩn thận |
|---|---|---|---|
| Máy xông hơi nước ấm | Hơi ấm, ẩm phả nhẹ lên mặt | Da dầu, da nhiều mụn đầu đen | Khoảng cách và thời gian; nước trong máy phải thay sạch |
| Khăn ấm đắp | Ấm đều, dễ chịu | Da thường, người sợ hơi phả vào mũi | Khăn phải mới, nhiệt vừa tay, không quá nóng |
| Gel hoặc kem ủ mềm | Mát hoặc hơi ấm, không có hơi | Da nhạy cảm, da có mạch máu li ti | Hỏi thành phần nếu bạn từng dị ứng |
| Xông có thêm lá, thảo mộc trong máy | Có mùi thơm | Người thích mùi thảo mộc | Người dị ứng phấn hoa, hen suyễn nên hỏi trước |
| Bỏ hẳn bước làm mềm | Không có | Da đang đỏ, kích ứng, vừa cháy nắng | Buổi đó không lấy mụn, chỉ làm sạch và làm dịu |
Một số máy xông có thêm chế độ tạo khí ozone. Khí này có mùi hăng và có thể gây khó chịu đường thở ở người nhạy cảm. Nếu bạn ngửi thấy mùi lạ như sau cơn mưa giông, ho hoặc cay mũi, bạn có quyền xin tắt chế độ đó và chỉ dùng hơi nước thường.
Nước trong máy xông cũng đáng để ý. Máy dùng nước cất hoặc nước lọc thay mỗi ngày thì hơi sạch; máy để nước đọng qua đêm dễ có cặn và mùi. Bạn không cần mở máy ra kiểm, chỉ cần để ý hơi xông có mùi lạ, có vệt cặn trắng trên vòi hay không.
Một lượt xông đúng diễn ra thế nào
Bạn nằm nhắm mắt, nhưng vẫn cảm được khá đủ để biết bước xông có đúng hay không. Thứ tự thường gặp:
- Da đã tẩy trang và rửa sạch; nhiều nơi xông sau bước tẩy tế bào chết.
- Mắt được che bằng bông ẩm hoặc khăn mỏng để hơi không làm khô mắt.
- Kỹ thuật viên bật máy chờ hơi ra đều rồi mới xoay vòi về phía bạn, để tránh giọt nước nóng bắn đầu tiên.
- Vòi xông cách mặt chừng ba mươi đến bốn mươi phân, hướng chếch, không phả thẳng vào mũi miệng.
- Thời gian năm đến tám phút; da dầu dày có thể đến mười phút, da mỏng thì ngắn hơn.
- Có người ở trong phòng hoặc quay lại kiểm giữa chừng, không để khách nằm một mình với máy đang chạy.
- Tắt máy, xoay vòi ra xa trước khi bạn ngồi dậy hay quay đầu.
Nếu suốt bước xông bạn chỉ nghe tiếng máy mà không có ai hỏi "nóng không chị", đó là dấu hiệu nhỏ của một buổi làm vội. Bạn cứ chủ động nói khi thấy nóng: "Em kéo máy ra xa chút giúp chị."
Ai nên rút ngắn hoặc bỏ hẳn bước xông
Xông là bước tuỳ chọn. Bạn nói với kỹ thuật viên ngay từ lúc hỏi da nếu mình thuộc một trong các nhóm sau:
- Da hay đỏ bừng khi nóng, uống rượu hay ăn cay; má có mạch máu li ti nổi rõ.
- Da đang kích ứng, đang bong tróc, vừa cháy nắng, vừa đi biển về.
- Đang dùng thuốc bôi hoặc thuốc uống làm mỏng da theo đơn bác sĩ.
- Hen suyễn, viêm mũi dị ứng, người dễ khó thở trong không khí ẩm nóng.
- Huyết áp cao, bệnh tim mạch, hay chóng mặt khi nóng: hỏi bác sĩ trước khi xông, và chỉ xông nhẹ nếu bác sĩ đồng ý.
- Bà bầu, mẹ mới sinh: hỏi bác sĩ trước; nhiều spa mặc định bỏ bước xông cho nhóm này.
- Đang sốt, cảm cúm, vừa uống rượu bia, hoặc đói lả.
Thuộc nhóm nào trong danh sách trên, bạn vẫn đi làm mặt được. Chỉ cần đổi bước xông thành khăn ấm vừa phải hoặc gel ủ mát, và chấp nhận rằng buổi đó lấy mụn ít hơn.
Đừng ngại nói lý do sức khoẻ với kỹ thuật viên. Họ không cần chi tiết bệnh án, chỉ cần một câu như "Chị bị huyết áp, xông nhẹ thôi em" để chỉnh máy và để ý bạn hơn trong suốt buổi.
Dấu hiệu xông quá tay và nên làm gì
Mặt nóng rát, đỏ ửng cả sau khi đã tắt máy mười phút. Xin khăn mát đắp và một lớp kem làm dịu. Đỏ nhẹ hết trong vài giờ là bình thường; đỏ kéo sang hôm sau thì ghi lại để lần sau rút ngắn xông.
Thấy chóng mặt, buồn nôn, tim đập nhanh. Nói ngay để tắt máy, ngồi dậy từ từ, uống nước. Nếu không đỡ sau mười lăm phút, hoặc có đau ngực, khó thở, cần đi cơ sở y tế.
Có giọt nước nóng bắn lên mặt. Đó là lỗi bật máy chưa ổn định đã xoay vào khách. Một chấm đỏ nhỏ thường tự hết; vết phồng nước là bỏng, cần rửa mát và đi khám nếu rộng.
Mũi cay, ho, khó chịu vì mùi. Có thể do chế độ ozone hoặc thảo mộc lạ. Xin tắt hoặc đổi sang khăn ấm.
Da căng khô sau buổi dù đã dưỡng. Xông lâu làm nước bốc hơi theo. Lần sau xin xông ngắn hơn, và thoa kem dưỡng dày hơn ở nhà tối hôm đó.
Nổi mẩn ngứa li ti ở má, trán vài giờ sau. Có thể do da phản ứng với nhiệt hoặc với thảo mộc trong máy. Rửa mặt nước mát, không gãi, không bôi thêm thứ mới. Mẩn lan rộng, sưng mí mắt hay môi thì đi khám ngay, và báo spa tên những gì đã dùng.
Phiếu tự chấm bước xông sau buổi làm
Về nhà, trả lời nhanh các câu dưới đây. Mỗi câu "có" là một điểm. Từ sáu điểm trở lên là bước xông được làm cẩn thận; dưới bốn điểm thì lần sau nên dặn trước hoặc cân nhắc đổi nơi.
- Kỹ thuật viên có hỏi da bạn có dễ đỏ, có bệnh hô hấp hay huyết áp trước khi bật máy không?
- Mắt bạn có được che bằng bông ẩm hoặc khăn mỏng không?
- Máy có được chờ ra hơi đều rồi mới xoay về phía bạn không?
- Bạn có thấy hơi chỉ ấm, không nóng rát, không phả thẳng vào mũi không?
- Có ai hỏi bạn "nóng không" hoặc kiểm giữa chừng không?
- Thời gian xông có nằm trong khoảng năm đến mười phút không?
- Khi bạn xin chỉnh, kỹ thuật viên có làm theo ngay không?
- Sau buổi, da bạn hết đỏ trong vòng vài giờ không?
Giữ phiếu này trong ghi chú điện thoại. Sau hai ba lần đi, bạn sẽ thấy rõ spa nào làm đều tay, spa nào chỉ cẩn thận ở buổi đầu rồi lơi dần. Đó là thông tin quý hơn mọi lời giới thiệu, và cũng là chất liệu tốt nếu sau này bạn muốn viết một đánh giá trung thực về nơi ấy.
Nếu điểm thấp chỉ vì một câu, ví dụ không ai che mắt, bạn chỉ cần dặn lần sau. Điểm thấp ở nhiều câu cùng lúc mới là dấu hiệu của cách làm vội có hệ thống.
Xông ở nhà bằng nồi nước sôi: đừng bắt chước spa
Nhiều người thấy xông ở spa dễ chịu nên về nhà trùm khăn lên nồi nước sôi. Cách này nóng hơn máy xông nhiều, hơi nước sát mặt có thể làm bỏng, và một cú trượt tay là cả nồi nước đổ vào người. Bỏng vì xông mặt bằng nồi nước sôi là tai nạn trong nhà không hiếm, nhất là khi có trẻ nhỏ chạy quanh hoặc người lớn tuổi làm một mình.
Nếu bạn muốn làm mềm da ở nhà trước khi rửa mặt, một chiếc khăn sạch nhúng nước ấm vừa tay, vắt ráo, đắp lên mặt chừng một phút là đủ an toàn. Không cần nồi, không cần trùm đầu, không cần lá. Còn lấy nhân mụn thì để buổi spa có đèn và dụng cụ sạch, hoặc bác sĩ.
Áp vào trường hợp giả định: chị Hạnh dân văn phòng, má dễ đỏ khi trời nóng, mũi nhiều mụn đầu đen. Buổi làm mặt ở spa nhỏ phường C, chị xin xông ba phút thay vì tám, đặt máy xa hơn, chỉ chĩa vào vùng mũi cằm, phần má phủ khăn mỏng. Kỹ thuật viên lấy mụn nhẹ ở mũi, đắp mặt nạ mát. Chị ra về không đỏ, mũi vẫn sạch hơn hẳn.
Câu hỏi thường gặp
Xông mặt bao lâu là đủ?
Năm đến tám phút với da thường và da dầu, có thể đến mười phút với da rất dày nhiều mụn đầu đen. Da mỏng, da dễ đỏ chỉ nên vài phút hoặc thay bằng khăn ấm. Xông lâu hơn không làm da sạch hơn mà chỉ làm da khô, đỏ.
Xông mặt có làm lỗ chân lông to ra không?
Không làm to vĩnh viễn. Hơi ấm chỉ làm mềm chất bã ở miệng lỗ chân lông. Kích thước lỗ chân lông chủ yếu do cơ địa, tuổi và lượng dầu. Việc nặn mạnh, nặn đi nặn lại sau khi xông mới là thứ dễ làm da tổn thương.
Da có giãn mao mạch có xông mặt được không?
Nên tránh hơi nóng phả trực tiếp vì nhiệt làm mạch máu giãn thêm và má đỏ lâu hơn. Bạn xin spa dùng gel ủ mát hoặc khăn ấm vừa phải thay cho máy xông. Nếu mạch máu nổi nhiều, nên hỏi bác sĩ da liễu trước khi làm mặt thường xuyên.
Bà bầu có nên xông mặt ở spa không?
Nên hỏi bác sĩ sản khoa trước. Nhiều spa mặc định bỏ bước xông và các tinh dầu đậm mùi cho bà bầu, vì hơi nóng dễ gây chóng mặt, ngột ngạt. Nếu bác sĩ đồng ý cho đi làm mặt, chọn buổi nhẹ, nằm tư thế thoải mái, có người theo dõi.
Xông mặt bằng lá ở spa có tốt hơn hơi nước thường không?
Lá chủ yếu tạo mùi thơm và cảm giác dễ chịu; tác dụng làm mềm da vẫn đến từ hơi ấm. Người dị ứng phấn hoa, hen suyễn hoặc da nhạy cảm nên hỏi thành phần trước và có thể chọn hơi nước thường cho an toàn.