Kỹ thuật viên spa không đọc được suy nghĩ của bạn, nên những gì bạn muốn và không muốn đều phải nói ra bằng câu ngắn, cụ thể: nặng hơn, nhẹ hơn, nóng quá, lạnh quá, đừng làm vùng này, em muốn yên lặng, chị dừng giúp em. Nói lúc nào cũng được, kể cả giữa chừng, và không câu nào trong số đó là bất lịch sự.
Người viết từng đứng ở phía kỹ thuật viên, và điều khó nhất không phải khách khó tính, mà là khách chịu đựng im lặng rồi ra về không hài lòng. Bài này gom các tình huống hay gặp thành mẫu câu theo thời điểm: trước khi bắt đầu, trong buổi, khi cần dừng, và sau buổi, kèm những gì kỹ thuật viên thật sự muốn nghe.
Vì sao khách mới hay im lặng, và vì sao không nên
Có ba lý do người mới ngại nói. Một là sợ mình làm phiền, nghĩ kỹ thuật viên biết nghề nên cứ để họ làm. Hai là không biết từ ngữ, không biết gọi tên chỗ đau, kiểu bấm. Ba là ngại không khí yên tĩnh của phòng, sợ lên tiếng là phá hỏng. Người lớn tuổi còn thêm một lý do nữa: ngại người trẻ hơn mình phải sửa lại việc đang làm.
Thực tế, kỹ thuật viên điều chỉnh liên tục theo phản hồi. Cùng một động tác, khách này thấy vừa, khách kia thấy đau. Không ai đoán được nếu bạn không nói. Khi bạn im lặng, họ mặc định bạn thấy ổn, và tiếp tục y như vậy suốt sáu mươi phút.
Còn một lý do an toàn: nước quá nóng, sản phẩm gây rát, lực ấn mạnh vào vùng có vấn đề, nếu nói sớm thì chỉ là một câu điều chỉnh; nói muộn thì có thể thành bỏng nhẹ, đỏ da, đau âm ỉ cả tuần. Một câu “chị ơi nóng quá” ở giây thứ mười đáng giá hơn nhiều so với một lời phàn nàn ở quầy lúc ra về.
Mẫu câu theo tình huống
Các câu dưới đây ngắn, nói được khi đang nằm, không cần mở mắt. Cột bên phải là câu nên tránh vì mơ hồ, kỹ thuật viên nghe xong vẫn không biết phải làm gì.
| Tình huống | Nên nói | Nên tránh |
|---|---|---|
| Lực bấm mạnh quá | “Chị nhẹ tay hơn chút giúp em.” | “Hơi đau, nhưng không sao.” |
| Lực nhẹ quá, không đã | “Chỗ vai chị ấn mạnh hơn được không?” | Im lặng rồi về chê “làm như vuốt” |
| Nước gội quá nóng | “Nước nóng quá, chị giảm giúp em.” | Nhăn mặt, rụt cổ |
| Phòng lạnh | “Em hơi lạnh, chị cho thêm khăn hoặc chỉnh máy lạnh nhé.” | Co người suốt buổi |
| Sản phẩm làm rát | “Chỗ này rát, chị lau đi giúp em.” | “Chắc tại da em.” |
| Muốn yên lặng | “Em muốn nằm yên nghỉ một chút nhé chị.” | Trả lời ậm ừ cho qua |
| Không muốn làm vùng nào | “Chị bỏ qua phần bụng giúp em.” | Gồng người lúc tay đến gần |
Xưng hô thì cứ theo thói quen của bạn; phần lớn spa trong phố gọi khách là anh, chị, kỹ thuật viên tự xưng em. Giọng bình thường, không cần xin lỗi trước mỗi câu.
Trước khi bắt đầu: ba phút nói rõ
Ba phút đầu là thời điểm dễ nói nhất, vì bạn còn ngồi, còn nhìn mặt nhau. Những gì nói ở đây giúp bạn khỏi phải lên tiếng nhiều lần trong buổi.
- Mục đích của bạn: “Hôm nay em chỉ muốn thư giãn” hay “em mỏi vai gáy, chị tập trung vùng đó”. Hai câu này dẫn đến hai cách làm khác hẳn.
- Lực tay ưa thích: nhẹ, vừa hay mạnh. Nếu chưa biết, nói “chị bắt đầu vừa, em sẽ báo”.
- Vùng cần tránh: chỗ bầm, chỗ từng chấn thương, vết mổ, vùng bạn không muốn ai chạm vì bất cứ lý do gì.
- Mức nói chuyện: có muốn được giải thích từng bước không, hay muốn yên lặng.
- Mùi hương: nếu nhạy với mùi, xin không dùng tinh dầu hoặc chọn loại nhẹ.
- Tín hiệu dừng: thống nhất một câu hay một cử chỉ, ví dụ giơ tay lên.
Nếu kỹ thuật viên không hỏi những điều này, bạn chủ động nói. Một kỹ thuật viên giỏi sẽ lặp lại để xác nhận: “Vậy em làm lực vừa, tránh vai trái, không dùng tinh dầu nhé chị.” Câu lặp lại đó là dấu hiệu tốt.
Gọi tên cảm giác cho kỹ thuật viên hiểu
Nhiều người muốn nói mà không biết diễn đạt, đành im. Thật ra kỹ thuật viên chỉ cần ba thông tin: ở đâu, cảm giác gì, muốn thay đổi thế nào. Dưới đây là những từ dễ dùng, đã được kỹ thuật viên hiểu ngay.
- Chỉ chỗ: bạn không cần biết tên cơ. Nói “bên trái gáy”, “giữa hai bả vai”, “ngay chân tóc sau tai”, hoặc đưa tay chạm vào chỗ đó trước khi nằm xuống.
- Cảm giác dễ chịu: “đã”, “vừa”, “chỗ này giữ lâu hơn chút”. Câu khen ngắn giúp kỹ thuật viên biết dừng ở đâu.
- Cảm giác khó chịu nhưng chịu được: “hơi tức”, “hơi buốt”. Kỹ thuật viên sẽ giảm lực hoặc đổi động tác.
- Cảm giác phải dừng ngay: “nhói”, “tê lan xuống tay”, “rát như bỏng”, “chóng mặt”. Những từ này nghe là dừng, không bàn thêm.
- Nhiệt độ: “ấm vừa”, “hơi nóng”, “nóng quá”. Riêng với nước gội và khăn đắp, nói ngay giây đầu, đừng đợi quen.
- Mùi: “mùi này hơi nồng với em”, “em nhức đầu với mùi hương”. Kỹ thuật viên sẽ đổi sang loại không mùi hoặc mở cửa thông gió.
Một mẹo nhỏ: thang điểm từ một đến năm. Kỹ thuật viên hỏi “lực thế này chị thấy mấy?”, bạn đáp “ba, lên bốn được”. Nhiều spa dùng cách này vì nó nhanh và không ai phải ngại.
Khi cần dừng giữa chừng: làm theo thứ tự này
Có lúc bạn không chỉ muốn điều chỉnh mà muốn dừng hẳn: chóng mặt, buồn nôn, da rát nhiều, hay đơn giản là thấy không thoải mái với cách kỹ thuật viên làm. Bạn có quyền dừng bất cứ lúc nào.
- Nói rõ một câu: “Chị dừng lại giúp em.” Không cần giải thích ngay.
- Nếu chóng mặt, đừng ngồi bật dậy. Nằm nghiêng, hít thở chậm, xin một ly nước.
- Nếu da rát, đề nghị lau sạch sản phẩm bằng nước mát, và hỏi tên loại sản phẩm vừa dùng.
- Nếu không thoải mái về cách làm hay cách chạm, đề nghị kỹ thuật viên ra ngoài, tự mặc đồ, rồi nói chuyện với quản lý ở quầy.
- Khi đã ổn, quyết định có làm tiếp phần còn lại không. Không ai được ép bạn tiếp tục.
- Nếu có dấu hiệu bất thường như sưng mặt, khó thở, đau ngực, ngất, đề nghị spa gọi cấp cứu hoặc đi cơ sở y tế ngay.
Chuyện tính tiền khi dừng giữa chừng là chuyện nói sau, khi bạn đã bình tĩnh. Đừng vì tiếc tiền mà cố nằm tiếp trong lúc cơ thể đang báo hiệu không ổn.
Khi kỹ thuật viên nói nhiều hoặc mời mua giữa buổi
Nói chuyện riêng quá nhiều. Có kỹ thuật viên hỏi chuyện để khách đỡ ngại, có người hỏi vì thói quen. Bạn đáp nhẹ: “Em hơi mệt, cho em nằm yên một chút nhé.” Nói một lần là đủ.
Hai kỹ thuật viên nói chuyện với nhau qua người bạn. Chuyện này không hiếm ở spa nhỏ, giường sát nhau. Bạn được nhắc: “Các chị nói nhỏ giúp em nhé.” Ghi lại để góp ý với quản lý sau buổi.
Được mời thêm dịch vụ khi đang nằm. Đây là lúc khách dễ gật đầu nhất, vì đang thư giãn và ngại từ chối. Câu trả lời gọn: “Hôm nay em làm đúng gói đã đặt thôi.” Không cần lý do. Nếu lời mời lặp lại lần thứ hai, thứ ba, bạn nhắc lại đúng câu đó, giọng không đổi; lặp lại bình thản là cách từ chối hiệu quả nhất.
Được nhận xét về da, cơ thể theo kiểu gây lo lắng. Câu như “da chị xấu lắm, phải làm liệu trình ngay” là cách bán hàng, không phải chẩn đoán. Spa không chẩn đoán bệnh. Muốn biết da có vấn đề gì, bạn đi khám ở cơ sở y tế có chuyên khoa da liễu.
Người rất ngại nói: viết sẵn một mẩu giấy
Có người hiểu hết những điều trên mà đến lúc vào phòng vẫn không mở miệng được. Không sao. Bạn viết sẵn vài dòng trong điện thoại hoặc trên một mẩu giấy, đưa cho kỹ thuật viên lúc còn ngồi ở quầy, nói một câu: “Chị đọc giúp em mấy ý này trước khi làm.” Kỹ thuật viên nhận giấy kiểu này nhiều hơn bạn nghĩ, nhất là từ khách lớn tuổi và khách lần đầu.
Một mẩu ghi chú mẫu có thể như sau. Lần đầu đi spa. Muốn lực vừa, mỏi nhiều ở vai phải. Không làm vùng bụng. Chịu nóng kém, nước ấm thôi. Muốn yên lặng, không cần giới thiệu sản phẩm. Nếu em giơ tay là xin dừng. Sáu dòng, đọc trong hai mươi giây, và bạn gần như không phải nói gì thêm trong suốt buổi.
Giữ lại mẩu ghi chú đó, sửa sau mỗi buổi. Sau ba bốn lần, bạn có một bản mô tả rất đúng về chính mình, dùng được ở bất kỳ spa nào, và lúc đó bạn cũng không còn ngại nói nữa.
Sau buổi: góp ý thế nào cho có ích
Khen cụ thể. “Lực vai hôm nay vừa lắm” giúp kỹ thuật viên biết làm đúng chỗ nào, và lần sau bạn đặt lại đúng người.
Góp ý cụ thể. “Nước gội hơi nóng ở đầu buổi” có ích hơn nhiều so với “cũng được”. Góp ý thẳng với kỹ thuật viên hoặc quản lý, giọng bình thường.
Ghi tên kỹ thuật viên. Hợp thì lần sau xin đúng người; không hợp thì xin người khác mà không cần giải thích.
Áp vào trường hợp của bạn. Chị Ngọc, nhân viên ngân hàng, ngại nói, mặc kệ nước nóng suốt buổi gội đầu đầu tiên, về nhà da đầu đỏ rát. Lần thứ hai chị nói ngay từ đầu: “Em chịu nóng kém, chị để nước ấm thôi.” Buổi đó chị ngủ quên trên ghế.
Lỗi hay gặp. Khen xã giao ở phòng rồi chê ở trên mạng. Kỹ thuật viên không có cơ hội sửa, còn bạn mất một spa có thể hợp với mình nếu được góp ý đúng lúc.
Câu hỏi thường gặp
Nói với kỹ thuật viên là bấm mạnh quá có bất lịch sự không?
Hoàn toàn không. Kỹ thuật viên cần phản hồi để điều chỉnh lực, mỗi khách chịu một mức khác nhau. Câu ngắn như nhẹ tay hơn giúp em là đủ, nói lúc nào cũng được, không cần xin lỗi trước.
Có được yêu cầu kỹ thuật viên không nói chuyện không?
Được. Bạn nói nhẹ nhàng rằng muốn nằm yên nghỉ. Kỹ thuật viên chuyên nghiệp sẽ chỉ lên tiếng khi cần báo bước tiếp theo hoặc hỏi lực tay. Đây là yêu cầu rất thường gặp ở spa.
Đang làm mà thấy chóng mặt thì phải làm gì?
Nói ngay để kỹ thuật viên dừng, nằm nghiêng, hít thở chậm và uống nước. Không ngồi bật dậy. Nếu chóng mặt kéo dài, kèm đau ngực, khó thở hoặc ngất, cần đi cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu ngay.
Có nên xin đổi kỹ thuật viên ở lần sau không?
Nên, nếu bạn thấy không hợp. Bạn chỉ cần nói khi đặt lịch là muốn đổi người, không cần nêu lý do. Ngược lại, gặp người hợp thì ghi tên để lần sau xin đúng người đó.
Kỹ thuật viên mời mua sản phẩm khi đang nằm thì từ chối thế nào?
Nói một câu ngắn rằng hôm nay bạn chỉ làm đúng dịch vụ đã đặt. Không cần lý do hay hứa hẹn. Nếu họ tiếp tục mời nhiều lần, bạn có thể góp ý với quản lý sau buổi về cách tư vấn.
Thấy kỹ thuật viên chạm vào vùng không phù hợp thì làm sao?
Yêu cầu dừng ngay, nói rõ không được chạm vùng đó. Bạn có quyền mặc đồ, ra về và báo với quản lý. Nếu bị xâm phạm, bạn có thể báo cơ quan công an; giữ lại hoá đơn, thời gian và tên người làm.